Het wettelijke kader
Het Surinaamse recht kent twee toestanden: gehuwd of niet. Het nieuw Burgerlijk Wetboek, in werking sinds 1 mei 2025, moderniseerde het huwelijk, de echtscheiding en het erfrecht, maar voerde geen geregistreerd partnerschap of samenlevingsstatuut in, en het huwelijk blijft voorbehouden aan een man en een vrouw. Wie ongehuwd samenwoont — een aanzienlijk deel van de Surinaamse gezinnen, in alle bevolkingsgroepen — is voor de wet een vreemde voor de partner: geen gemeenschap van goederen, geen onderhoudsplicht na de breuk, geen wettelijk erfrecht, geen weduwen- of weduwnaarspensioen bij de meeste regelingen. De kinderen uit zo'n relatie hebben dezelfde rechten als kinderen uit een huwelijk zodra de vader ze erkend heeft; de moeder heeft het gezag, de vader kan het mede verkrijgen. De sociale wetten (Algemene Oudedagsvoorziening, Staatsziekenfonds) kijken wel naar het feitelijke gezin voor bepaalde uitkeringen.
De kernpunten
| Geregistreerd partnerschap | Bestaat niet |
|---|---|
| Ongehuwd samenwonen | Geen wettelijk statuut; de partner erft niet en heeft geen recht op alimentatie; na 10 jaar samenwonen wel wettelijke rechten op de woning via de rechter (artikel 4:30b nieuw BW) |
| Kinderen | Gelijke rechten na erkenning door de vader bij het Centraal Bureau voor Burgerzaken |
| Woning | Op naam van wie ze kocht of huurde; geen bescherming van de partner zonder overeenkomst |
| Hetzelfde geslacht | Geen huwelijk of partnerschap; discriminatie op grond van seksuele gerichtheid is strafbaar sinds 2015 |
| Nieuw BW 2025 | Geen samenlevingsstatuut; wel modernisering van huwelijk, echtscheiding en erfrecht |
In de praktijk
- Wie samenwoont zonder te trouwen, laat bij een notaris in Paramaribo een samenlevingsovereenkomst opstellen die de woning, de kosten en de verdeling bij een breuk regelt, en een testament dat de partner tot erfgenaam benoemt; zonder testament gaat alles naar de kinderen of de familie.
- Koop de gezamenlijke woning of grond op beide namen: het Surinaamse grondrecht (grondhuur, erfpacht, eigendom) staat op naam, en de partner die niet op de titel staat heeft bij overlijden of breuk niets.
- Laat de kinderen erkennen bij het CBB, bij voorkeur bij de geboorteaangifte: de erkenning geeft het kind de naam en het erfrecht van de vader en is de basis voor onderhoud en gezag.
- Een Nederlands geregistreerd partnerschap heeft in Suriname geen gevolgen: een Nederlands koppel dat zich in Suriname vestigt, moet het verblijf van de partner apart regelen en zijn vermogen bij een notaris vastleggen.
Kosten en vergoeding
Een notariële samenlevingsovereenkomst en een testament kosten samen enkele duizenden Surinaamse dollars, afhankelijk van de notaris; de erkenning van een kind bij het CBB is gratis of kost een klein bedrag.
Recente veranderingen
Het nieuw Burgerlijk Wetboek van 2025 versterkte de positie van de langstlevende echtgenoot in het erfrecht en gaf de partner die minstens tien jaar samenwoonde beperkte wettelijke rechten op de woning (artikel 4:30b), maar geen erfdeel: het verschil tussen trouwen en samenwonen blijft groot.
Waar u terechtkunt
- Het notariaat in Paramaribo voor samenlevingsovereenkomst en testament.
- Het Centraal Bureau voor Burgerzaken voor de erkenning van kinderen.
- Het Bureau voor Rechtshulp (ministerie van Justitie en Politie) voor kosteloze rechtsbijstand bij lage inkomens.
Goed om te weten
Concubinaat is in Suriname sociaal aanvaard maar juridisch onbestaand: bij een overlijden zonder testament kan de familie van de overledene de partner uit de gezamenlijke woning zetten. Regel het testament en de titel van de woning voordat het nodig is.
Bronnen en officiële links
- Overheid van Suriname (gov.sr) — officieel portaal
- De Nationale Assemblée — nieuw Burgerlijk Wetboek — Surinaams parlement
- Hof van Justitie van Suriname — rechtspraak — rechterlijke macht
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.