Het wettelijke kader
Canada heeft dertien adoptiestelsels. Ontario's Child, Youth and Family Services Act 2017, British Columbia's Adoption Act, Alberta's Child, Youth and Family Enhancement Act en hun tegenhangers stellen elk hun eigen regels voor geschiktheid en toestemming; alleenstaanden en paren van elk geslacht kunnen overal adopteren. De federale rol is beperkt maar beslissend: Immigration, Refugees and Citizenship Canada geeft het visum of het staatsburgerschap af, en geen kind komt binnen zonder voorafgaande provinciale goedkeuring. Drie wegen: openbare adoptie via de kinderbescherming (kinderen in permanente zorg), particuliere adoptie via een erkend bureau, en interlandelijke adoptie onder het Haags Verdrag, waarbij Canada sinds 1997 partij is. Een gezinsonderzoek (home study, SAFE of gelijkwaardig) is overal vereist; open adoptieovereenkomsten zijn gebruikelijk en in verschillende provincies afdwingbaar; gewoonterechtelijke adoptie door inheemse gemeenschappen wordt in verschillende provincies en territoria erkend. De afrekening met de Sixties Scoop — de weghaling van duizenden inheemse kinderen — heeft de praktijk hervormd: federale wetgeving bevestigt de bevoegdheid van inheemse gemeenschappen over hun eigen kinderen. Ongeveer 2 000 adopties per jaar, waarvan enkele honderden interlandelijke.
De kernpunten
| Recht | Provinciale en territoriale adoptiewetten; federale immigratie- en staatsburgerschapsregels |
|---|---|
| Wegen | Openbare adoptie via de kinderbescherming, erkend particulier bureau, interlandelijk |
| Adoptanten | Alleenstaanden en paren van elk geslacht, gehuwd of samenwonend; leeftijds- en verblijfsvoorwaarden per provincie |
| Gezinsonderzoek | SAFE of gelijkwaardig overal vereist |
| Openheid | Open adoptieovereenkomsten gebruikelijk en in verschillende provincies afdwingbaar |
| Gewoonterechtelijke adoptie | Erkend voor inheemse kinderen in verschillende rechtsgebieden |
| Haags Verdrag | Partij sinds 1997; interlandelijke adoptie alleen via de provinciale autoriteit en een erkend bureau |
In de praktijk
- Neem contact op met de provinciale adoptieautoriteit of een erkend bureau en volg het verplichte voorlichtingsprogramma; voltooi het gezinsonderzoek met referenties, medische rapporten en strafbladcontroles.
- Voor openbare adoptie wacht u op een koppeling met een kind in permanente zorg — de wachttijd voor een jong kind zonder bijzondere behoeften is lang, kinderen ouder dan zeven, broers en zussen en kinderen met een beperking wachten op gezinnen; voor particuliere adoptie werkt u met een erkend bureau.
- Voor interlandelijke adoptie verkrijgt u eerst de provinciale goedkeuring en een letter of no objection voordat een koppeling wordt bevestigd; daarna het visum of het rechtstreekse staatsburgerschap van het kind.
- Rond de adoptie af voor de provinciale rechtbank of laat een buitenlandse beslissing erkennen.
- Een Nederlander die in Canada woont, adopteert naar het recht van zijn provincie; een in Canada uitgesproken volle adoptie wordt in Nederland erkend (Wet conflictenrecht adoptie) en het kind krijgt het Nederlandse staatsburgerschap van de adoptieouder. Adoptie van een Canadees kind vanuit Nederland is praktisch onbestaand: Canada plaatst zijn kinderen niet in het buitenland.
Kosten en vergoeding
Openbare adoptie is gratis en gaat vaak gepaard met subsidies voor kinderen met hogere behoeften. Particuliere binnenlandse adoptie kost 15 000 tot 30 000 dollar. Interlandelijke adoptie 25 000 tot 50 000. De werkloosheidsverzekering (EI) kent een deelbare adoptie-uitkering van 15 weken naast het ouderschapsverlof; Quebec heeft zijn eigen stelsel; een federaal belastingkrediet geldt voor de adoptiekosten.
Recente veranderingen
De afrekening met de Sixties Scoop heeft de praktijk hervormd: de federale wet van 2019 over inheemse kinder- en gezinsdiensten bevestigt de bevoegdheid van inheemse gemeenschappen; de EI-adoptie-uitkering van 15 weken werd in 2024 ingevoerd; interlandelijke adopties zijn sterk gedaald.
Waar u terechtkunt
- Provinciale of territoriale adoptieautoriteit; erkende adoptiebureaus in uw provincie.
- Adopt Ontario, AdoptBC Kids en vergelijkbare provinciale registers.
- Immigration, Refugees and Citizenship Canada, voor de immigratie- of staatsburgerschapsweg.
- Adoption Council of Canada; in Nederland de Centrale autoriteit interlandelijke adoptie.
Goed om te weten
Aanvaard nooit een in het buitenland voorgestelde koppeling voordat uw provincie haar goedkeuring heeft gegeven: een kind dat zonder goedkeuring wordt gekoppeld, kan niet naar Canada worden gebracht. En reken in Canada, zoals in Nederland, op lange wachttijden voor een jong kind: de kinderen die wachten zijn ouder, in groepen of hebben bijzondere behoeften.
Bronnen en officiële links
- Government of Canada — adopting a child from abroad — IRCC
- Child, Youth and Family Services Act, 2017 (Ontario) — adoption — e-Laws Ontario
- Adoption Council of Canada — informatie en ondersteuning
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.