Het wettelijke kader
Het gezag is een zaak van de staten: de familierechtbanken beslissen naar het belang van het kind (best interests of the child), aan de hand van factoren die de wet van de staat opsomt, en maken een onderscheid tussen het beslissingsgezag (legal custody) — over school, gezondheid en godsdienst, bijna altijd gezamenlijk, vergelijkbaar met het gezamenlijk ouderlijk gezag in Nederland en België — en het verblijf (physical custody): gedeeld (joint physical custody, vergelijkbaar met co-ouderschap in Nederland of de gelijkmatig verdeelde huisvesting in België) in een groeiend aantal zaken, of bij één ouder met een omgangsregeling voor de andere (parenting time). De ouders leggen in de meeste staten een ouderschapsplan (parenting plan) voor, en mediation is in veel staten verplicht. Bevoegd is de rechtbank van de staat waar het kind de laatste zes maanden woonde (Uniform Child Custody Jurisdiction and Enforcement Act, UCCJEA). De kinderalimentatie (child support) wordt berekend met de formule van de staat — een percentage van het inkomen of een model dat het inkomen van beide ouders combineert (income shares) — en door de diensten van de staat geïnd, ook tussen staten (UIFSA) en met meer dan 40 landen op grond van het Haags Alimentatieverdrag van 2007, Nederland en België inbegrepen. De Verenigde Staten, Nederland en België zijn partij bij het Haags Kinderontvoeringsverdrag van 1980; een Amerikaanse beslissing over het gezag wordt in Nederland en België getoetst volgens hun eigen regels van internationaal privaatrecht — de Europese verordening die zulke beslissingen binnen de Unie automatisch laat erkennen, geldt niet voor de Verenigde Staten.
De kernpunten
| Beslissingsgezag (legal custody) | Gezamenlijk als uitgangspunt in de meeste staten — vergelijkbaar met het gezamenlijk ouderlijk gezag in Nederland en België |
|---|---|
| Verblijf (physical custody) | Gedeeld of bij één ouder met omgangsregeling (parenting time); vermoeden van gelijke tijd in onder meer Kentucky, Arkansas, West Virginia en Florida (sinds 2023) |
| Ouderschapsplan | Verplicht in de meeste staten; vaak voorafgaande mediation |
| Bevoegde rechtbank | Die van de staat waar het kind de laatste zes maanden woonde (UCCJEA) |
| Kinderalimentatie (child support) | Formule van de staat; automatische inhouding op het loon; tot 18 jaar (of het einde van de middelbare school, 21 in sommige staten); herziening om de drie jaar — in Nederland loopt ze tot 21 jaar |
| Wanbetaling | Inhouding van belastingteruggaven, intrekking van rijbewijs en paspoort (schuld boven 2 500 dollar), beslag, gevangenisstraf wegens minachting van de rechter (contempt); inning tussen staten en internationaal |
| Verhuizing | Toestemming van de andere ouder of van de rechter om met het kind naar een andere staat of een ander land te verhuizen |
| Ontvoering | Haags verdrag van 1980 tussen de Verenigde Staten, Nederland en België; het kind tijdens een gezagszaak zonder toestemming uit de Verenigde Staten meenemen is bovendien een federaal misdrijf (IPKCA) |
| Cijfers | Ongeveer 13 miljoen ouders bij wie de kinderen wonen; de diensten innen meer dan 30 miljard dollar per jaar |
In de praktijk
- Dien het verzoek over het gezag in bij de familierechtbank van de county waar het kind woont (sinds zes maanden, UCCJEA-regel); de zelfhulpcentra van de rechtbanken bieden formulieren. Leg in het ouderschapsplan concreet vast wie wat beslist, de kalender, de vakanties — ook die bij de familie in Nederland of België —, de reizen en de communicatie.
- Vraag de kinderalimentatie aan bij de dienst kinderalimentatie van de staat (child support agency), zonder advocaat en gratis of bijna gratis: de dienst spoort de andere ouder op, berekent het bedrag volgens de formule en laat het op het loon inhouden.
- Bij onenigheid volgen de verplichte mediation en soms een onderzoek door een deskundige (custody evaluator) of de aanstelling van een vertegenwoordiger voor het kind (guardian ad litem).
- De ouder die in Nederland of België woont, betaalt of int de alimentatie via de centrale autoriteit van zijn land — het LBIO in Nederland, de FOD Justitie in België — op grond van het Haags Alimentatieverdrag van 2007: een Amerikaanse beslissing wordt daar uitgevoerd, en omgekeerd voert de dienst van de staat een Nederlandse of Belgische beslissing uit.
- Wie met het kind naar Nederland of België wil, ook alleen voor een vakantie, heeft de schriftelijke toestemming van de andere ouder of de toestemming van de rechter nodig: zonder kan de Nederlandse of Belgische rechter op grond van het Haags verdrag van 1980 de terugkeer naar de Verenigde Staten bevelen, met gevolgen voor het gezag. Voor een Nederlands paspoort van een minderjarige is de toestemming van beide gezaghebbende ouders nodig; bij de Belgische ambassade of het consulaat informeert u naar de regels voor het paspoort van het kind.
- Bij een (dreigende) ontvoering neemt u meteen contact op met het State Department (internationale kinderontvoering door een ouder) en met de centrale autoriteit thuis: in Nederland die van het ministerie van Justitie en Veiligheid, met het Centrum Internationale Kinderontvoering (IKO) voor advies en mediation; in België de FOD Justitie en Child Focus (116 000).
Kosten en vergoeding
De diensten kinderalimentatie zijn gratis of vragen een kleine jaarlijkse vergoeding; griffierechten 200 à 400 dollar; een advocaat 3 000 à 15 000 dollar in een betwiste zaak; rechtsbijstand (legal aid) gratis naargelang het inkomen. Via de centrale autoriteit (LBIO, FOD Justitie) is de procedure voor kinderalimentatie in de regel kosteloos; een advocaat in Nederland of België komt erbij als de zaak daar voor de rechter komt.
Recente veranderingen
Verschillende staten voerden sinds 2018 een vermoeden van gelijke tijd in (Kentucky in 2018, Arkansas in 2021, Florida in 2023); de formules voor kinderalimentatie worden volgens federaal recht om de vier jaar herzien. Sinds 2017 geldt het Haags Alimentatieverdrag van 2007 ook tussen de Verenigde Staten en de landen van de Europese Unie, Nederland en België inbegrepen.
Waar u terechtkunt
- Familierechtbank van de county: zelfhulpcentra en formulieren.
- Dienst kinderalimentatie van de staat (childsupport.gov, in elke staat).
- State Department — internationale kinderontvoering door een ouder (travel.state.gov): centrale autoriteit van de Verenigde Staten.
- Nederland: Centrale autoriteit (ministerie van Justitie en Veiligheid), Centrum IKO en het LBIO voor alimentatie; België: FOD Justitie (centrale autoriteit) en Child Focus (116 000).
- Nederland Wereldwijd en de Belgische ambassade in Washington of de consulaten-generaal: paspoorten van minderjarigen.
Goed om te weten
Met het kind naar een andere staat of naar Nederland of België verhuizen zonder toestemming is ontvoering: de rechter kan de terugkeer bevelen en het gezag wijzigen, en het Haags verdrag werkt in beide richtingen tussen de Verenigde Staten en Nederland of België. Vraag vóór elke reis de schriftelijke toestemming van de andere ouder of van de rechter — ook voor een vakantie bij de familie — en weet dat een Amerikaanse beslissing over het gezag thuis niet vanzelf wordt uitgevoerd: Nederland en België toetsen ze volgens hun eigen regels, zonder de automatische erkenning die binnen de Europese Unie geldt.
Bronnen en officiële links
- Office of Child Support Services (HHS) — diensten per staat, in het Engels
- State Department — International Parental Child Abduction — in het Engels
- Centrum Internationale Kinderontvoering (IKO) — advies en mediation
- FOD Justitie — internationale kinderontvoering — centrale autoriteit
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.