Yasal çerçeve
Marriage and Civil Partnership (Minimum Age) Act 2022, İngiltere ve Galler'de asgari yaşı Şubat 2023'ten itibaren 18'e çıkardı; 16 yaşında ebeveyn rızasını kaldırdı ve hukuken bağlayıcı olmayan törenler dahil 18 yaş altındaki birinin evliliğini düzenlemeyi suç hâline getirdi. Eşcinsel evlilik İngiltere, Galler ve İskoçya'da 2014'te, Kuzey İrlanda'da 2020'de geldi.
Birleşik Krallık dört ayrı hukuk düzenidir: İngiltere ve Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda'nın evlilik, boşanma ve miras kuralları farklıdır. İskoçya 16 yaşında ebeveyn rızası olmadan evliliğe izin verir ve hümanist törenleri tanır; İngiltere tanımaz.
Türk vatandaşları İngiliz ya da İrlandalı olmadıkları için bildirim yaptıklarında İçişleri Bakanlığı'na (Home Office) sevk edilebilir ve bekleme süresi 28 günden 70 güne çıkabilir; süresiz oturma izni (ILR) olanlar bu sevkten muaftır. Birleşik Krallık'ta yapılan nikâh kendiliğinden oturma hakkı vermez — yurt dışından gelen eş aile vizesine ihtiyaç duyar. İki Türk vatandaşı Londra Başkonsolosluğu'nda da evlenebilir; bu nikâh Türkiye'de doğrudan tescil edilir ve Birleşik Krallık tarafından tanınır.
Temel noktalar
| Yaş | İngiltere ve Galler'de istisnasız 18; İskoçya'da ebeveyn rızası olmadan 16 |
|---|---|
| Çok eşlilik | Yasak; çifte evlilik suçtur. Yurt dışında geçerli olarak yapılmış çok eşli evlilik, taraflar o sırada burada yerleşik değilse sınırlı amaçlarla tanınabilir |
| Bildirim | Nüfus dairesinde (register office) 28 gün; göçmenlik sevki varsa 70 güne kadar |
| Eşcinsel evlilik | Birleşik Krallık'ın tamamında mümkün |
| Dinî törenler | Yalnızca bina kayıtlı ve yetkili kişi görevliyse hukuken bağlayıcı; cami nikâhı için caminin kayıtlı olması gerekir, aksi hâlde ayrı resmî nikâh şart |
| Şahitler | İki |
| Zorla evlilik | Suçtur; mahkemeden Zorla Evlilik Koruma Kararı (FMPO) alınabilir |
| Hümanist evlilik | İskoçya ve Kuzey İrlanda'da tanınır, İngiltere ve Galler'de tanınmaz |
| Kayıtlı binalar | İngiltere ve Galler'de Anglikan olmayan dinî nikâhlar kayıtlı bina gerektirir |
| İskoçya farkı | Binalar değil tören görevlileri yetkilendirilir; açık hava törenleri kolaydır |
Uygulamada
- En az yedi gün oturduğunuz bölgenin nüfus dairesine şahsen, asıl belgelerle bildirim yapın.
- Kimlik, adres belgesi ve önceki evlilik varsa nihai boşanma kararı (final order) ya da ölüm belgesi getirin; Türk belgeleri yeminli tercümesiyle.
- Eşlerden biri İngiliz ya da İrlandalı değilse ve süresiz oturma izni yoksa uzun bildirim süresini hesaba katın.
- Dinî mekânın nikâh için kayıtlı olup olmadığını kontrol edin — aksi hâlde ayrı bir resmî tören gerekir.
- Nüfus dairesi Türk vatandaşından evlenme ehliyet belgesi isteyebilir; nüfus müdürlüğünden ya da Londra Başkonsolosluğu'ndan alınır.
- Nikâhtan sonra evliliği Londra Başkonsolosluğu'na bildirerek Türk nüfusuna tescil ettirin; İngiliz evlilik belgesi apostil ve yeminli tercüme gerektirir.
Maliyet ve karşılanma
Bildirim ücreti kişi başı yasal bir tutardır (göçmenlik sevki varsa daha yüksek), nüfus dairesinde tören birkaç on ile birkaç yüz sterlin arasında; onaylı mekânların (approved premises) kendi ücretleri vardır. Apostil yaklaşık 30–45 sterlindir; konsoloslukta tescil harca tabidir.
Son değişiklikler
2023 değişikliği İngiltere ve Galler'i 18 yaş sınırına hiçbir istisna tanımayan az sayıdaki hukuk düzeninden biri hâline getirdi; dinî ve geleneksel törenler de hukukî olanlar gibi kapsandı.
Nereye başvurulur
- GOV.UK evlilik sayfaları ve yerel nüfus dairesi.
- Forced Marriage Unit — danışma ve koruma kararları.
- Citizens Advice — belge soruları.
- T.C. Londra Başkonsolosluğu — ehliyet belgesi, konsolosluk nikâhı, tescil.
Bilmekte fayda var
İngiltere'de camide kıyılan nikâh, bina nikâh için kayıtlı değilse ve yetkili kişi ya da nüfus memuru hazır bulunmuyorsa hukuken geçersizdir. Yalnızca dinî nikâhla yaşayan pek çok çift İngiliz hukukunda — ve Türkiye'de — bekâr sayılır; miras, nafaka ve oturma hakkı bakımından bunun ağır sonuçları vardır. Camilerin bir kısmı kayıtlıdır; tarihten önce mutlaka sorun.
Sık sorulan sorular
Süresiz oturma izni olan Türk vatandaşı Home Office sürecinden geçer mi?
Hayır. Süresiz oturma izni (ILR) ya da yerleşik statü sahipleri bildirimde İngiliz vatandaşları gibi işlem görür: 28 gün, sevk yok. Geçici vizeyle bulunanlar sevke tabidir ve süre 70 güne çıkabilir.
Türkiye'den gelen kişi hangi belgelere ihtiyaç duyar?
Pasaport, Birleşik Krallık'ta adres belgesi, göçmenlik statüsünün kanıtı (share code ya da vize), önceki evlilik varsa sona erdiğine ilişkin tercümeli belge. Nüfus dairesi Türk evlenme ehliyet belgesi isteyebilir. Nikâhtan sonra evlilik belgesini apostil ve tercümeyle Türk nüfusuna tescil ettirmek gerekir.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- GOV.UK — resmî portal: evlilik ve hayat ortaklıkları
- legislation.gov.uk — yasaların kabul edilmiş ve güncellenmiş metinleri
- T.C. Londra Başkonsolosluğu — nüfus ve evlilik işlemleri
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.