Yasal çerçeve
ABGB yasal mirasçılığı çizgilere göre düzenler. Eş ya da kayıtlı ortak çocukların yanında üçte bir alır. Saklı pay hakkı 2017'den beri yalnızca altsoya ve eşe, her biri yasal payın yarısı kadar tanınır; ebeveynlerin saklı payı kaldırıldı. Saklı payı beş yıla kadar erteleme imkânı ile mirasbırakana bakan yakınlar için bakım vasiyeti (Pflegevermächtnis) yenidir. Birlikte yaşayan, başka mirasçı yoksa olağanüstü olarak miras alır.
Bakım vasiyeti pratikte en önemli yeniliktir. Ölümden önceki son üç yılda en az altı ay boyunca önemsiz olmayan ölçüde bir yakınına bakan kişi, bunun için mirasa karşı bir alacak kazanır. Bu tipik olarak işini azaltan kızı ilgilendirir — Türk ailelerde de yaygın bir durum — ve hâlâ nadiren ileri sürülür.
Saklı payın ertelenmesi klasik sorunu çözer: bir çocuk yalnızca evde bağlı parayı ister. Mirasbırakan vasiyetle saklı payın ancak beş yıla kadar bir süre sonra muaccel olmasını emredebilir; mahkeme on yıla uzatabilir.
Birlikte yaşayan yalnızca ne akraba ne eş varsa miras alır — pratikte neredeyse hiç. Ancak ölümden sonra bir yıl ortak konutta yasal oturma hakkı vardır.
Avusturya sınır ötesi miraslara 650/2012 sayılı AB tüzüğünü uygular: ölenin mutat meskeni belirleyicidir, millî hukuk açıkça seçilmediyse. Avusturya'da yaşayan Türk vatandaşı bu nedenle Avusturya hukukuna göre miras bırakır — Türkiye'deki daire için de. Ancak Türk mahkemesi MÖHUK m. 20 uyarınca Türkiye'deki taşınmazlara Türk hukukunu uygular ve Avusturya Einantwortung kararı Türkiye'de doğrudan işlemez: Türk sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden mirasçılık belgesi gerekir. Vergi: Avusturya'da veraset vergisi yoktur, Türkiye'deki mallar ve Türk vatandaşı ölenin malları Türk veraset ve intikal vergisine (yüzde 1–10) tabidir.
Temel noktalar
| Yasal dayanak | ABGB; 2015 Miras Hukuku Değişiklik Yasası, 1 Ocak 2017'den beri yürürlükte |
|---|---|
| Eş | Çocukların yanında üçte bir; ebeveynlerin yanında üçte iki |
| Saklı pay | Yasal payın yarısı, yalnızca altsoy ve eş için |
| Ebeveyn saklı payı | 2017'den beri kaldırıldı |
| Bakım vasiyeti | Bakım yapan yakınlar için alacak |
| Veraset vergisi | 2008'den beri kaldırıldı; tapu harcı alınır |
| Türk-Avusturya miras | Avusturya: mutat mesken hukuku (650/2012); Türkiye: taşınmazlar için Türk hukuku; iki ayrı mirasçılık belgesi |
Uygulamada
- Ölümü bildirin; miras süreci (Verlassenschaftsverfahren) mahkeme komiseri, yani bir noter tarafından yürütülür; Türk vatandaşının ölümünü konsolosluğa da bildirin.
- Vasiyeti arayın; Noterler Odası'nın Merkezî Vasiyet Kaydı sorgulanır.
- Miras kabul beyanı (Erbantrittserklärung) verin: koşulsuz ya da koşullu; koşullu olan sorumluluğu sınırlar.
- Koşullu kabul ediliyorsa ya da küçükler varsa envanter çıkarttırın.
- Einantwortung'u bekleyin; ancak o mülkiyeti mirasçılara geçirir; Türkiye'deki mallar için Türk mahkemesinden mirasçılık belgesi alın ve Türk veraset ve intikal vergisi beyanı verin.
Maliyet ve karşılanma
Miras süreci miras değerine göre birkaç yüz ile birkaç bin euro mahkeme komiseri ücreti tutar. Veraset vergisi 2008'den beri yoktur; taşınmazlarda arsa değerine göre, aile içinde indirimli kademeli tarifeyle tapu harcı alınır.
Son değişiklikler
2017 reformu miras hukukunu 1811'den beri ilk kez köklü biçimde modernleştirdi; bakım vasiyeti ve saklı pay ertelemesi uygulaması o zamandan beri yerleşti.
Nereye başvurulur
- Mahkeme komiseri, yani yetkili noter.
- Miras mahkemesi olarak Bezirksgericht.
- Avusturya Noterler Odası'nın Merkezî Vasiyet Kaydı.
- Taşınmazlarda tapu harcı için Finanzamt; Türkiye'deki mallar için Türk vergi dairesi.
- Uyuşmazlıklarda miras hukuku avukatları; Türk-Avusturya dosyalarında iki hukuku bilen büro.
Bilmekte fayda var
Koşulsuz miras kabul beyanı miras borçlarından sınırsız sorumluluğa yol açar: şüphede koşullu kabul edin ve envanter çıkarttırın. Başkasının yazısıyla (bilgisayarda) vasiyet Avusturya'da aynı anda hazır üç şahit gerektirir — Türk el yazısı vasiyeti şahitsiz geçerlidir, Türk noter vasiyeti ise şekil bakımından tanınır.
Sık sorulan sorular
Avusturya'da saklı pay ne kadar?
Yasal payın yarısı ve yalnızca altsoy ile eş için; ebeveyn saklı payı 2017'de kaldırıldı. Türk hukukunda da altsoyun saklı payı yasal payın yarısıdır; eş için ise tamamı ya da dörtte üçüdür.
Bakım vasiyeti nedir?
Mirasbırakana son üç yılda en az altı ay bakan yakınlar için mirasa karşı bir alacak.
Veraset vergisi var mı?
Hayır, 2008'den beri yok. Taşınmazlarda tapu harcı alınır. Türkiye'deki mallar için Türk veraset ve intikal vergisi ayrıca ödenir.
Birlikte yaşayan miras alır mı?
Yalnızca olağanüstü olarak, başka mirasçı yoksa. Ancak ortak konutta bir yıllık oturma hakkı vardır.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- oesterreich.gv.at — resmî işlem portalı
- Rechtsinformationssystem des Bundes — yürürlükteki mevzuat
- Avrupa e-Adalet Portalı — miras — her AB ülkesinin miras hukuku
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.