Co wiedzą badania
Orientacja seksualna — trwały pociąg do osób innej płci, tej samej, obu albo żadnej — nie jest wyborem i nie zmienia się ani wolą, ani «terapią»: terapie konwersyjne są nieskuteczne i szkodliwe, zakazały ich Niemcy (2020), Francja (2022), Belgia, Hiszpania, Kanada i kilka innych krajów; w Polsce nie są zakazane. Jej pochodzenie jest wielorakie — częściowo genetyczne, prenatalne hormonalne i inne, niezidentyfikowane — a żadnego czynnika wychowawczego ani rodzinnego nigdy nie wykazano. Homoseksualność została usunięta z klasyfikacji chorób psychicznych w 1973 roku (Stany Zjednoczone) i w 1990 roku (Światowa Organizacja Zdrowia); polska psychiatria stosuje klasyfikację WHO.
Liczby
W ankietach polskich, europejskich i północnoamerykańskich 3 do 10 % dorosłych określa się jako osoby homoseksualne lub biseksualne, z dużo wyższymi liczbami u młodych dorosłych (15 do 20 % w pokoleniach urodzonych po 1995 roku), a jeszcze większa część mówi, że odczuwała pociąg albo miała doświadczenie z osobą tej samej płci, nie definiując się w ten sposób. Aseksualność — trwały brak pociągu seksualnego — dotyczy około 1 %. Liczby rosną wraz ze swobodą ich deklarowania, nie z rzeczywistą częstością.
Orientacja i tożsamość
Orientacja seksualna (kogo się pożąda) i tożsamość płciowa (kim się jest — mężczyzną, kobietą, kimś innym) to dwie różne rzeczy: osoba transpłciowa może być heteroseksualna, homoseksualna albo biseksualna jak każdy. Zmianę oznaczenia płci w aktach stanu cywilnego, imienia, dostęp do opieki reguluje prawo każdego kraju — w Polsce przez proces sądowy przeciwko własnym rodzicom (art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego), w Niemczech od listopada 2024 przez oświadczenie w urzędzie stanu cywilnego, w Irlandii przez oświadczenie od 2015 roku: strony krajowe o zgodzie i o małżeństwie jednopłciowym mówią to, co najważniejsze.
Coming out
Powiedzenie o tym — rodzinie, przyjaciołom, w pracy — pozostaje krokiem dla większości osób homoseksualnych i biseksualnych, i nigdy się nie kończy: każde nowe otoczenie stawia je na nowo. Badania pokazują, że zdrowie psychiczne jest potem lepsze, jeśli otoczenie akceptuje, i że odrzucenie przez rodzinę jest pierwszym czynnikiem ryzyka u młodych. Nikt nie musi tego robić, zanim będzie gotowy albo w niebezpiecznym kontekście; stowarzyszenia — w Polsce Kampania Przeciw Homofobii, Lambda Warszawa — i telefony zaufania towarzyszą, także rodzicom.
Prawo w Polsce i w krajach diaspory
Homoseksualność jest legalna we wszystkich krajach tego serwisu — w Polsce od 1932 roku, wcześniej niż w większości Europy. Zakaz dyskryminacji ze względu na orientację obejmuje w Polsce tylko zatrudnienie (Kodeks pracy i ustawa o równym traktowaniu z 2010 roku); Niemcy, Wielka Brytania, Irlandia, Holandia, Belgia, Francja, kraje skandynawskie mają ustawy ogólne. Małżeństwo osób tej samej płci istnieje w Niemczech, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Holandii, Belgii, Francji, Hiszpanii, Austrii, Szwajcarii, Luksemburgu, Szwecji, Danii, Norwegii, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Australii; Włochy mają związki cywilne; Polska nie ma ani jednego, ani drugiego — ustawa o statusie osoby najbliższej z 2026 roku została zawetowana. Strony krajowe podają szczegóły.
Ten dział jest działem o zdrowiu seksualnym: opisuje, nie ilustruje, i nie zastępuje wizyty u lekarza. Jeśli coś boli, krwawi albo niepokoi, odpowiedzią jest specjalista.