Ramy prawne
Civil Marriage Act z 2005 roku zdefiniował małżeństwo jako prawny związek dwóch osób, czyniąc Kanadę czwartym krajem świata, który otworzył małżeństwo dla par tej samej płci. Zdolność do zawarcia małżeństwa jest federalna; ceremonia i licencje są prowincjonalne.
Polacy nie potrzebują wizy do Kanady (eTA od 2016 roku) i mogą wziąć ślub bez warunku zamieszkania — urząd miejski wydaje licencję na podstawie paszportu, bez polskiego zaświadczenia o zdolności prawnej. Po ślubie zamawia się akt (marriage certificate) w prowincjonalnym rejestrze stanu cywilnego; od 11 stycznia 2024 roku Kanada jest stroną konwencji haskiej o apostille — apostille wydaje Global Affairs Canada albo prowincja (Ontario, Kolumbia Brytyjska, Alberta, Quebec, Saskatchewan). Z apostille i tłumaczeniem przysięgłym akt wpisuje się do polskiego USC (transkrypcja) lub przez konsulat RP (Toronto, Vancouver, Montreal).
Ślub z Kanadyjczykiem lub stałym rezydentem otwiera sponsorowanie małżonka do stałego pobytu (spousal sponsorship, 12–24 miesiące) — od 2017 roku bez okresu warunkowego. W Quebecu ślub nie zmienia nazwiska żadnego z małżonków: Polka, która chce nosić nazwisko męża, robi to tylko w polskich dokumentach (oświadczenie przy transkrypcji), a w Quebecu pozostaje przy swoim.
Najważniejsze punkty
| Wiek | Federalne minimum 16 lat; reguły prowincjonalne zasadniczo wymagają zgody rodziców lub sądu poniżej pełnoletności |
|---|---|
| Wielożeństwo | Zakazane; poligamia jest odrębnym przestępstwem z kodeksu karnego |
| Licencja | Wydawana prowincjonalnie, ważna przez ograniczony czas |
| Ta sama płeć | W całym kraju od lipca 2005 roku |
| Nierezydenci | Mogą brać ślub w Kanadzie; od 2013 roku nierezydenckie pary tej samej płci mogą się tu też rozwieść w określonych okolicznościach |
| Officianci | Prowincjonalnie upoważnieni celebranci religijni i cywilni |
| Quebec | Odrębne reguły: małżeństwo nie zmienia nazwiska żadnego z małżonków |
| Małżeństwo przymusowe | Przestępstwo od 2015 roku, w tym wywiezienie dziecka za granicę w celu małżeństwa |
| Officiant zarejestrowany | Celebrant zarejestrowany w jednej prowincji nie może udzielić ślubu w innej |
| Polacy | Ślub na eTA legalny; apostille (od 2024) + tłumaczenie → transkrypcja w Polsce |
W praktyce
- Wystąpić o licencję w prowincji, gdzie odbędzie się ceremonia; Polak okazuje paszport i, po wcześniejszym małżeństwie, odpis wyroku rozwodowego z tłumaczeniem.
- Zasadniczo wymagani są dwaj świadkowie.
- Officiant rejestruje małżeństwo; zamówić potem akt w prowincjonalnym rejestrze (2–8 tygodni).
- Rozważyć umowę małżeńską, jeśli macie majątek w więcej niż jednej prowincji lub kraju — np. mieszkanie w Polsce.
- Uzyskać apostille na akcie (Global Affairs Canada lub prowincja), tłumaczenie przysięgłe i dokonać transkrypcji w polskim USC lub konsulacie; przy transkrypcji złożyć oświadczenie o nazwisku.
- Polski ślub kościelny: polskie parafie w Toronto, Mississauga, Montrealu udzielają ślubu ważnego cywilnie, bo ksiądz jest zarejestrowanym officiantem prowincji.
Koszt i refundacja
Opłaty za licencję około stu dolarów (100–160 CAD), plus honorarium officianta. Apostille bezpłatna federalnie (Global Affairs Canada) lub 15–50 CAD w prowincji; tłumaczenie i transkrypcja w Polsce ok. 200–300 zł.
Ostatnie zmiany
Kanadyjska gotowość do udzielania ślubów nierezydentom uczyniła ją celem par z jurysdykcji, które nie uznają ich związku; przystąpienie do konwencji o apostille (2024) zastąpiło dawną legalizację konsularną.
Gdzie się zwrócić
- Prowincjonalne agencje stanu cywilnego (vital statistics).
- Urzędy miejskie — licencje.
- Justice Canada — ramy federalne.
- Konsulaty RP w Toronto, Vancouver i Montrealu — transkrypcja, paszporty.
Warto wiedzieć
Akt kanadyjski wydany przed 2024 rokiem nie ma apostille — do transkrypcji w Polsce potrzebuje legalizacji w konsulacie RP (lub nowego odpisu z apostille). Officiant zarejestrowany w Ontario nie może udzielić ślubu w Quebecu: sprawdzić rejestrację celebranta, jeśli ślub odbywa się w innej prowincji niż mieszkacie.
Najczęstsze pytania
Czy Polak może wziąć ślub w Kanadzie jako turysta?
Tak. Kanada nie wymaga zamieszkania ani statusu; wystarczy paszport (z eTA na wjazd) i licencja prowincji. Ślub sam w sobie nie daje pobytu — do tego potrzebne jest sponsorowanie przez małżonka Kanadyjczyka lub rezydenta, składane z Kanady lub z Polski.
Jak wpisać kanadyjski ślub do polskich akt?
Akt małżeństwa z apostille (od 2024 roku), tłumaczenie przysięgłe, wniosek o transkrypcję w USC (przez pełnomocnika) lub w konsulacie RP; oświadczenie o nazwisku składa się przy tej okazji — w Quebecu nazwisko się nie zmienia, w polskich dokumentach może.
Czy ślub w Quebecu różni się od ślubu w Ontario?
Formalnie podobnie (licencja lub publikacja zapowiedzi, officiant, dwaj świadkowie), ale skutki są inne: Quebec stosuje prawo cywilne — ustawowy ustrój współwłasności dorobku (société d'acquêts) i obowiązkowy „patrimoine familial”, a nazwisko nie zmienia się. Dokumenty są po francusku.
Źródła i linki urzędowe
- Canada.ca — oficjalny portal rządowy
- Justice Laws Website — ustawy i rozporządzenia federalne
- Konsulat Generalny RP w Toronto — gov.pl — transkrypcja aktów, paszporty, apostille
Sprawdzone linki do źródeł urzędowych lub referencyjnych. Otwierają się w nowej karcie.