Kanada, 41 milionów mieszkańców, liczy ponad milion osób polskiego pochodzenia — Toronto, Mississauga, Montreal — i dzieli prawo rodzinne między federację i prowincje: małżeństwo i rozwód są federalne (Civil Marriage Act z 2005 roku otworzył małżeństwo parom jednopłciowym, Divorce Act przewiduje rozwód po roku separacji), a majątek, władza rodzicielska i związki faktyczne są prowincjonalne; Quebec ma prawo cywilne z patrimoine familial i bez alimentów dla konkubentów, pozostałe prowincje common law. Aborcja jest zdekryminalizowana od wyroku Morgentaler z 1988 roku bez żadnej ustawy, wiek zgody wynosi 16 lat, a wspomagana prokreacja jest legalna bez wynagrodzenia dla dawców.
Publiczne ubezpieczenie prowincjonalne pokrywa aborcję i częściowo in vitro (Quebec, Ontario); przemocą domową zajmują się prowincjonalne linie i schroniska; danych strzeże federalny komisarz ds. prywatności (PIPEDA) i komisarze prowincjonalni. Źródła: laws-lois.justice.gc.ca, canada.ca, portale prowincji i Statistics Canada.
Ślub cywilny. Małżeństwo osób tej samej płci w całym kraju od 2005 roku; rząd federalny ustala zdolność do małżeństwa, prowincje wydają licencje. Polak może wziąć ślub w Kanadzie na eTA; od 2024 roku kanadyjski akt dostaje apostille do transkrypcji w Polsce.
Dziedziczenie jest prowincjonalne, nie ma podatku od spadków, a Kolumbia Brytyjska idzie najdalej, pozwalając sądowi przepisać testament, który zawodzi małżonka lub dziecko. Dla Polaka w Kanadzie rozporządzenie 650/2012 wskazuje prawo prowincji, z odesłaniem do prawa polskiego dla nieruchomości w Polsce.
Adopcja jest prowincjonalna: każda prowincja i terytorium ma własną ustawę, listy oczekujących i reguły otwartości, a rząd federalny zajmuje się imigracją i obywatelstwem dzieci adoptowanych za granicą. Adopcja dziecka z Polski wymaga zgody prowincji, „listu o braku sprzeciwu” i polskiego trybu haskiego.
Assisted Human Reproduction Act zakazuje płacenia za gamety i macierzyństwo zastępcze, co kształtuje wszystko: materiał od dawców jest rzadki i w dużej mierze importowany, a prowincje różnią się w finansowaniu. Dla Polek dostęp jest otwarty bez warunku stanu cywilnego.
Aborcja. Żadnego prawa karnego o aborcji od 1988 roku: traktowana jak zwykła opieka zdrowotna, finansowana publicznie i bez ustawowego limitu czasu. Polka w Kanadzie z prowincjonalnym ubezpieczeniem ma ją bezpłatnie; turystka — ze skalą dochodową.
Przemoc w związku. Nakazy ochrony awaryjnej w większości prowincji, peace bonds z kodeksu karnego i kontrola przymusowa uznana dziś w prawie rodzinnym. Polka, której pobyt zależy od sponsora, nie traci go po odejściu (brak pobytu warunkowego od 2017 roku).
Ochrona danych. PIPEDA federalnie, ustawy prowincjonalne w trzech prowincjach i quebecka ustawa 25 jako najsurowszy reżim w Ameryce Północnej. RODO nie chroni Polaka mieszkającego w Kanadzie, ale Kanada ma decyzję UE o adekwatności.
Ten kraj także w innych językach: Français · English · Nederlands · Türkçe
Źródła
- Principaux indicateurs sur le Québec et ses régions — statistique.quebec.ca, 2025 (po francusku)
- Loi sur le mariage civil (L.C. 2005, ch. 33) — laws-lois.justice.gc.ca, 2005 (po francusku)
- Modifications à la Loi sur le divorce expliquées — justice.gc.ca, 2021 (po francusku)
- Partie II – Le contexte juridique pertinent — justice.gc.ca, dostęp: 2026 (po francusku)
- Les biens du patrimoine familial — educaloi.qc.ca, dostęp: 2026 (po francusku)
- L'union parentale : foire aux questions — cdn-contenu.quebec.ca, 2025 (po francusku)
- Lois constitutionnelles de 1867 à 1982 – Charte canadienne des droits et libertés — laws-lois.justice.gc.ca, 1982 (po francusku)
- Charte des droits et libertés de la personne — cdpdj.qc.ca, dostęp: 2026 (po francusku)
Oficjalne lub instytucjonalne dokumenty, na których opiera się ta strona, sprawdzone 12 października 2026. Linki otwierają się w nowej karcie.
