Szwecja: ślub, rozwód, spadek, aborcja, przemoc

Małżeństwo, związek i rozwód

Przed ślubem w Szwecji trzeba przejść badanie przeszkód małżeńskich (hindersprövning) w Skatteverket. Jest bezpłatne, a zaświadczenie ważne 4 miesiące bez możliwości przedłużenia. Minimalny wiek to 18 lat. Osoba niezameldowana w Szwecji składa dokument tożsamości, oświadczenie o braku bliskiego pokrewieństwa, zaświadczenie o stanie cywilnym (najlepiej wydane nie wcześniej niż 4 miesiące temu) i dowód zakończenia poprzedniego małżeństwa. Gdy tylko jedna osoba jest zameldowana w Szwecji, sprawa trwa około 8 tygodni.

Sąd rejonowy (tingsrätt) wyznacza okres namysłu (betänketid) wynoszący 6 miesięcy, jeśli w domu mieszka dziecko poniżej 16 lat lub tylko jedno z małżonków chce rozwodu. Po 6 miesiącach każde z nich może zażądać dokończenia sprawy (fullföljd); jeśli nikt nie zrobi tego w ciągu 12 miesięcy, małżonkowie pozostają w związku i trzeba złożyć nowy wniosek. Opłata wynosi 900 koron. Po co najmniej 2 latach życia w rozłączeniu rozwód jest możliwy od razu, nawet przy dzieciach poniżej 16 lat. Od wyroku przysługuje odwołanie w ciągu 3 tygodni.

Dzieci, rodzicielstwo i spadek

Rodzice pozostający w związku małżeńskim mają wspólną opiekę nad dzieckiem z mocy prawa. Dziecko rodziców bez ślubu podlega opiece matki; wspólną opiekę uzyskuje się przez zgłoszenie złożone przez oboje rodziców w socialnämnden lub w Skatteverket albo przez pisemną umowę zatwierdzoną przez socialnämnden.
Obowiązek alimentacyjny trwa do 18. roku życia, a w przypadku nauki w szkole podstawowej lub średniej — do 21. roku życia. Rodzic, z którym dziecko nie mieszka, płaci underhållsbidrag także przy opiece wspólnej. Wsparcie alimentacyjne (underhållsstöd) wypłaca Försäkringskassan i wynosi mniej więcej połowę zwykłych kosztów utrzymania dziecka.
Testament musi być pisemny i potwierdzony przez dwóch świadków. Konkubent (sambo) może być w nim wskazany jako spadkobierca. Zachowek (laglott) wynosi połowę udziału spadkowego zstępnego i nie można go zlikwidować testamentem; roszczenie zgłasza się w ciągu 6 miesięcy od otrzymania testamentu.
Wdowa lub wdowiec dziedziczy przed wspólnymi dziećmi, które czekają na śmierć drugiego rodzica; dzieci z wcześniejszego związku (särkullbarn) mogą żądać spadku od razu. Po podziale majątku małżonek zawsze otrzymuje co najmniej cztery podstawowe kwoty (basbelopp).

Aborcja

Do końca 18. tygodnia ciąży aborcja przysługuje na żądanie, bez podawania powodu; tygodnie liczy się od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Po tym terminie potrzebne jest zezwolenie Socialstyrelsen i szczególne powody (np. problemy ze zdrowiem psychicznym lub wada płodu). Po upływie 21. tygodnia i 6 dni aborcja nie jest dozwolona, chyba że ciąża zagraża życiu kobiety. Osoby niezameldowane w Szwecji płacą za zabieg same. Zgłosić się można bezpośrednio do kliniki aborcyjnej; poradnictwo jest bezpłatne, a osoba poniżej 18 lat decyduje sama.

Przemoc i zgoda

Od 2018 roku przepisy o przestępstwach seksualnych opierają się na dobrowolności: nie trzeba wykazywać użycia przemocy ani groźby. Brå w raportach 2020:6 i 2025:3 uznała, że przepisy sprawdzają się dobrze. Przemoc w bliskim związku obejmuje według 1177 także przemoc ekonomiczną, cyfrową i dokonywaną w imię honoru.

W bezpośrednim zagrożeniu dzwoni się pod 112. Kvinnofridslinjen (116 016, wspólny europejski numer obowiązujący od kwietnia 2025 roku — regeringen.se; stary numer 020-50 50 50 działa jeszcze przez kilka lat) działa całą dobę, jest bezpłatna i anonimowa, a tłumacz jest dostępny przez telefon; z zagranicy nie można wybrać tego numeru, ale działa czat. Stödlinjen för män: 020-80 80 80; Terrafem (dla kobiet pochodzenia zagranicznego): 020-52 10 10.

Dane osobowe i oszustwa matrymonialne

Integritetsskyddsmyndigheten (IMY) zaleca najpierw zwrócić się do administratora danych, zwłaszcza w sprawie dostępu, usunięcia lub sprostowania. IMY nie usuwa danych w imieniu skarżących; skargę składa się przez e-usługę lub listem na adres Box 8114, 104 20 Stockholm i musi ona dotyczyć naruszenia RODO oraz osoby składającej skargę.

Oszustwo „na miłość” zgłasza się pod numerem 114 14 lub na komisariacie, a przy trwającym przestępstwie pod 112. Przed zgłoszeniem policja radzi skontaktować się z bankiem, który może wstrzymać przelew, oraz zgromadzić numer rachunku lub IBAN odbiorcy i zrzuty ekranu rozmów. Należy zerwać wszelki kontakt z oszustem.

Źródła

Strona sprawdzona w październiku 2026. Przytoczone przepisy i dane mogą się zmieniać: w razie wątpliwości sprawdź je u wskazanego źródła urzędowego.

Tekst przygotowany z pomocą sztucznej inteligencji, przejrzany i sprawdzony przez zespół AffectionPlus (metoda i źródła: O nas). Te informacje nie zastępują porady lekarza ani prawnika. Błąd? Napisz do nas.