Het wettelijke kader
De Assisted Human Reproduction Act van 2004 is federaal en strafrechtelijk van aard: zij verbiedt het betalen van een donor voor sperma of eicellen, het betalen van een draagmoeder en het betalen van een tussenpersoon om draagmoederschap te regelen; de vergoedingsregels van 2019 bepalen welke onkosten mogen worden terugbetaald. Health Canada reguleert de veiligheid van donorsperma en -eicellen. Alles andere — financiering, vergunning van klinieken en afstamming — is provinciaal, zodat de ervaring van patiënten sterk verschilt: Ontario vergoedt via het Ontario Fertility Program één ivf-cyclus per patiënt (zonder medicatie), Quebec herstelde in november 2021 de vergoeding van één volledige cyclus, andere provincies bieden belastingkredieten (Manitoba, New Brunswick, Nova Scotia) of niets. De toegang staat open voor paren van elk geslacht en voor alleenstaanden; er is geen wettelijke leeftijdsgrens, de programma's stellen er wel een (43 jaar in Ontario). Donormateriaal komt grotendeels uit de Verenigde Staten en Denemarken. Ongeveer 35 000 ivf-cycli per jaar en 100 klinieken; de afstamming bij donatie en draagmoederschap wordt provinciaal geregeld, met vooraf vastgestelde ouderschapsverklaringen in Ontario en British Columbia.
De kernpunten
| Federale wet | Assisted Human Reproduction Act 2004; vergoedingsregels 2019 |
|---|---|
| Betaling | Verboden voor gameten en draagmoederschap; alleen onkosten vergoedbaar |
| Toezicht | Health Canada voor donorveiligheid; provincies voor klinieken en financiering |
| Financiering | Provinciaal: Ontario en Quebec vergoeden een cyclus, andere provincies bieden kredieten of niets |
| Donormateriaal | Grotendeels ingevoerd, vooral uit de Verenigde Staten en Denemarken |
| Toegang | Open voor paren van elk geslacht en alleenstaanden; leeftijdsgrenzen per programma (43 jaar in Ontario) |
| Afstamming | Provinciaal; vooraf vastgestelde ouderschap voor beoogde ouders in Ontario en British Columbia |
In de praktijk
- Vraag een verwijzing naar een fertiliteitskliniek en controleer het financieringsprogramma van uw provincie; in Ontario en Quebec is de wachtlijst voor de vergoede cyclus lang.
- Voor donorgameten kiest u uit ingevoerde banken en betaalt u verzending en opslag in plaats van een donorvergoeding; de identificeerbaarheid van de donor hangt af van de bank.
- Leg het behandelplan en de gedetailleerde kosten vast: medicatie (4 000 tot 7 000 dollar) is zelden in de prijs begrepen.
- Voor draagmoederschap schakelt u een advocaat in: de vergoedingsregels zijn strafrecht, geen richtsnoer; Canada is met zijn altruïstische, wettelijk geregelde draagmoederschap een bestemming voor buitenlandse paren, maar de wachttijden zijn lang.
- Voor Nederlanders: een in Canada geboren kind van een Nederlandse moeder via donatie is Nederlands; bij draagmoederschap wordt de Canadese geboorteakte met de beoogde ouders in Nederland pas erkend na toetsing door de rechter, en de Nederlandse regeling voor draagmoederschap is strenger — laat u vooraf in beide landen adviseren.
Kosten en vergoeding
Een cyclus kost 10 000 tot 15 000 dollar plus 4 000 tot 7 000 dollar medicatie waar hij niet wordt vergoed. Ontario vergoedt één cyclus per patiënt; Quebec één volledige cyclus. Een federaal belastingkrediet voor medische kosten geldt, en sommige provincies voegen een eigen krediet toe. Draagmoederschap kost, alleen al aan onkosten en juridische kosten, 40 000 tot 80 000 dollar.
Recente veranderingen
De schaarste aan donorsperma en -eicellen is het structurele gevolg van het betalingsverbod, en zij is toegenomen met de vraag van alleenstaande vrouwen en vrouwenparen; invoer van betaalde donoren uit het buitenland is toegestaan, wat velen inconsequent vinden. British Columbia kondigde voor 2025 een provinciaal ivf-programma aan.
Waar u terechtkunt
- Provinciale fertiliteitsprogramma's, met name in Ontario en Quebec.
- Health Canada, voor de regulering van donorsperma en -eicellen.
- Fertiliteitsklinieken in Toronto, Montreal, Vancouver, Calgary en Ottawa; Canadian Fertility and Andrology Society voor de normen.
- Fertility Matters Canada, voor patiëntenondersteuning.
Goed om te weten
Een donor of draagmoeder meer vergoeden dan de toegestane onkosten is een strafbaar feit, geen formaliteit: bewaar bonnetjes en volg de regels precies. En rekent u op vergoeding: alleen Ontario en Quebec betalen een cyclus, met lange wachtlijsten — in de rest van het land betaalt u zelf, anders dan in Nederland waar de basisverzekering drie ivf-pogingen dekt.
Bronnen en officiële links
- Assisted Human Reproduction Act (S.C. 2004, c. 2) — Justice Canada
- Ontario Fertility Program — provinciaal programma
- Fertility Matters Canada — patiëntenorganisatie
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.