Het wettelijke kader
De wet van 24 februari 1921 en het KB van 1930 verbieden het bezit, de handel en de teelt van verdovende middelen; de ministeriële richtlijn van 2005 geeft aan politie en parket de laagste vervolgingsprioriteit voor het bezit door een volwassene van hoogstens 3 gram cannabis of één vrouwelijke plant, zonder verzwarende omstandigheden (openbare overlast, bijzijn van minderjarigen), wat in de praktijk neerkomt op een registratie of een vereenvoudigd proces-verbaal, maar geen recht schept. Alle andere drugs en elke verkoop zijn strafbaar met gevangenisstraf. De verkoop van alcohol is verboden aan wie jonger is dan 16 (bier en wijn) en 18 (sterkedrank); lachgas mag sinds 2023 niet meer aan minderjarigen worden verkocht en het bezit ervan in het verkeer is strafbaar. Rijden mag tot 0,5 promille (0,2 voor professionele chauffeurs) en met nultolerantie voor drugs via speekseltest. De haven van Antwerpen onderschepte in 2023 een record van 116 ton cocaïne; de federale drugscommissaris coördineert sinds 2023 de aanpak. Het Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs (VAD) verzorgt preventie en De DrugLijn (078 15 10 20) informatie; de behandeling gebeurt in de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg en gespecialiseerde centra, terugbetaald door het ziekenfonds.
De kernpunten
| Wet | Drugswet van 1921: bezit, handel en teelt strafbaar; nieuw Strafwetboek 2026 behoudt het kader |
|---|---|
| Cannabis | Laagste vervolgingsprioriteit voor volwassenen met hoogstens 3 gram of 1 plant (richtlijn 2005); geen coffeeshops |
| Andere drugs | Bezit strafbaar; verkoop strafbaar met gevangenisstraf |
| Alcohol en verkeer | Alcohol vanaf 16 (bier, wijn) en 18 (sterkedrank); 0,5 promille; speekseltest en nultolerantie voor drugs |
| Haven van Antwerpen | 116 ton cocaïne onderschept in 2023; federale drugscommissaris sinds 2023 |
| Hulp | De DrugLijn 078 15 10 20; VAD; behandeling terugbetaald door het ziekenfonds |
In de praktijk
- Wie met minder dan 3 gram cannabis wordt aangetroffen, krijgt meestal een proces-verbaal zonder vervolging, maar de cannabis wordt in beslag genomen en de registratie blijft; in het bijzijn van minderjarigen of op openbare plaatsen kan het parket wel vervolgen.
- Belgen die in Nederlandse coffeeshops kopen, plegen bij de terugkeer invoer van verdovende middelen; de Belgische politie controleert de grensovergangen en de treinen uit Maastricht en Breda.
- Voor hulp: De DrugLijn (anoniem, gratis) en de website druglijn.be met zelftests; de huisarts verwijst naar een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg of een gespecialiseerd centrum (De Sleutel, Kompas, Katarsis), terugbetaald met remgeld.
- Ouders: de VAD en De DrugLijn bieden oudergesprekken en een online cursus; een minderjarige die wordt aangetroffen met drugs komt bij het jeugdparket en de jeugdrechtbank, gericht op begeleiding.
Kosten en vergoeding
Een proces-verbaal voor cannabisbezit kost meestal niets of een minnelijke schikking van enkele honderden euro's; rijden onder invloed kost minstens enkele honderden euro's en een rijverbod; de behandeling wordt door het ziekenfonds terugbetaald met remgeld.
Recente veranderingen
Het nieuwe Strafwetboek van 8 april 2026 nam de drugsmisdrijven over zonder decriminalisering; de federale drugscommissaris en het Stroomplan voor de haven van Antwerpen werden in 2023 ingevoerd; de cocaïnevangsten daalden in 2024 door verschuiving naar andere havens.
Waar u terechtkunt
- De DrugLijn: 078 15 10 20 en druglijn.be.
- VAD (Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs) voor preventie en cijfers.
- Uw huisarts en de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg voor behandeling.
Goed om te weten
De richtlijn van 2005 is geen legalisering: ze bindt het parket, niet de rechter, en kan bij elke regeringswissel worden ingetrokken. En de 3 gram gelden per volwassene die alleen is: delen met een vriend is al «verstrekking», en telen naast één plant is handel.
Bronnen en officiële links
- De DrugLijn — VAD
- VAD — Vlaams expertisecentrum Alcohol en andere Drugs — preventie en onderzoek
- Justitie.belgium.be — drugs — FOD Justitie
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.