Het wettelijke kader
Het Wetboek van Strafrecht van Aruba (2014) stelt de afbreking van een zwangerschap strafbaar voor de vrouw en de uitvoerder, met als enige uitzondering de medische noodzaak om het leven of de gezondheid van de vrouw te beschermen; de Nederlandse Wet afbreking zwangerschap geldt niet op Aruba. In de praktijk wordt niemand vervolgd: enkele huisartsen en gynaecologen voeren vroege afbrekingen uit, meestal met medicatie, en de Algemene Ziektekosten Verzekering (AZV) vergoedt ze niet, behalve bij medische indicatie in het Dr. Horacio E. Oduber Hospitaal. Vrouwen die verder gevorderd zijn of discretie zoeken, gaan naar Curaçao, waar de praktijk al decennia gedoogd wordt, naar Colombia, waar de afbreking sinds 2022 tot 24 weken legaal is, of naar Nederland. Fundacion pa Planificacion di Famia (Famia Planea) geeft voorlichting en anticonceptie. Het debat over legalisering komt regelmatig terug in de Staten, zonder wetswijziging; Aruba volgde de BES-eilanden niet, waar de Nederlandse wet sinds 2011 geldt.
De kernpunten
| Wet | Strafbaar (Wetboek van Strafrecht van Aruba), behalve bij medische noodzaak |
|---|---|
| Praktijk | Niet vervolgd; vroege afbrekingen door enkele artsen, meestal met medicatie |
| Vergoeding | Niet door de AZV, behalve bij medische indicatie |
| Elders | Curaçao (gedoogd), Colombia (legaal tot 24 weken sinds 2022), Nederland (tot 22 weken, betalend) |
| Noodpil | Verkrijgbaar in apotheken zonder recept |
| Hervorming | Regelmatig besproken in de Staten; geen wetswijziging in 2026 |
In de praktijk
- Vraag de huisarts of Famia Planea vertrouwelijk naar de mogelijkheden; de vroege medicamenteuze afbreking (tot ongeveer negen weken) is op het eiland mogelijk bij enkele artsen, buiten de AZV.
- Voor een afbreking na negen weken: Curaçao is het dichtst (een vlucht van een half uur) en Nederlandstalig; Colombia is goedkoper en legaal; Nederland behandelt tot 22 weken tegen 500 à 1 200 euro.
- Bij complicaties — bloedverlies, koorts, pijn — ga naar de spoedeisende hulp van het Oduber Hospitaal; de zorg wordt door de AZV gedekt en er volgt geen aangifte.
- Regel meteen een betrouwbare anticonceptie na afloop; Famia Planea en de huisarts leveren pil, spiraal en implantaat, deels via de AZV.
Kosten en vergoeding
Een medicamenteuze afbreking bij een arts op Aruba kost 300 à 600 florin; in Colombia 200 à 500 dollar plus reis; in Nederland 500 à 1 200 euro plus reis; de AZV betaalt alleen bij medische indicatie.
Recente veranderingen
De legalisering in Colombia (2022) en de uitspraken van de Hoge Raad over het huwelijk (2024) hielden het debat over zelfbeschikking op Aruba levend; de Staten namen geen wet aan en de praktijk van gedogen bleef.
Waar u terechtkunt
- Famia Planea (Fundacion pa Planificacion di Famia) voor voorlichting en anticonceptie.
- De huisarts en de gynaecologen van het Dr. Horacio E. Oduber Hospitaal.
- De AZV voor wat wel en niet vergoed wordt.
Goed om te weten
Gedogen is geen recht: een arts die weigert, kan niet gedwongen worden, en een klacht van een derde kan in theorie tot vervolging leiden. Discretie en een snelle beslissing zijn op een klein eiland de beste bescherming; de noodpil binnen 72 uur voorkomt de vraag.
Bronnen en officiële links
- Overheid.aw — Volksgezondheid — Overheid van Aruba
- AZV — Algemene Ziektekosten Verzekering Aruba — ziektekostenverzekering
- Rijksoverheid — Abortus (Nederland) — voor een behandeling in Nederland
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.