Het wettelijke kader
Het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten volgt het Nederlandse model: duurzame ontwrichting als enige grond, verzoek via een advocaat bij het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten, beslissing over gezag, omgang, onderhoud en verdeling van de gemeenschap, advies van de Voogdijraad (Court of Guardianship) bij geschillen over kinderen, hoorrecht vanaf 12 jaar, inschrijving bij het Census Office binnen zes maanden, beroep bij het Gemeenschappelijk Hof en cassatie bij de Hoge Raad. De procedure verloopt in het Nederlands, met stukken in het Engels toegelaten; de meeste advocaten werken tweetalig. Kosteloze rechtsbijstand bestaat voor lage inkomens via het ministerie van Justitie. Aan de Franse kant, in Saint-Martin, geldt het Franse Code civil: echtscheiding bij onderlinge toestemming door een overeenkomst met twee advocaten, neergelegd bij een notaris zonder rechter (sinds 2017), en de gerechtelijke echtscheidingen bij het tribunal judiciaire van Basse-Terre (Guadeloupe) of zijn kamer in Saint-Martin; Brussel II-ter en Rome III zijn er van toepassing.
De kernpunten
| Grond | Duurzame ontwrichting (Nederlandse kant); Franse gronden aan de Franse kant |
|---|---|
| Rechter | Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten; beroep bij het Gemeenschappelijk Hof; cassatie bij de Hoge Raad |
| Advocaat | Verplicht; kosteloze rechtsbijstand bij onvermogen |
| Kinderen | Gezamenlijk gezag in beginsel; advies van de Voogdijraad; kind gehoord vanaf 12 jaar |
| Definitief | Na inschrijving bij het Census Office binnen 6 maanden |
| Franse kant | Echtscheiding bij onderlinge toestemming zonder rechter (notaris) sinds 2017; Brussel II-ter van toepassing |
In de praktijk
- Koppels met banden aan beide kanten kiezen bewust waar ze de procedure starten: aan de Franse kant is de echtscheiding bij onderlinge toestemming snel en zonder rechter, aan de Nederlandse kant verloopt ze via het Gerecht maar volgt ze het Nederlandse model van gezag en onderhoud.
- Een echtscheiding uitgesproken aan de Franse kant wordt op Sint Maarten erkend als buitenlandse beslissing, met apostille en vertaling; een Sint Maartense echtscheiding wordt aan de Franse kant erkend na controle door de procureur, want Brussel II-ter geldt niet voor de Nederlandse kant.
- Vraag bij spoed voorlopige voorzieningen bij het Gerecht; bij huiselijk geweld kan de rechter de woning toewijzen en een contactverbod opleggen.
- Kinderalimentatie wordt via de deurwaarder geïnd; vanuit Frankrijk of Nederland lopen verzoeken via de Franse ARIPA of het Nederlandse LBIO, die met Sint Maarten samenwerken op basis van wederkerigheid.
Kosten en vergoeding
De griffiekosten bedragen enkele honderden guldens of dollars; een gezamenlijke echtscheiding kost 2 000 à 5 000 dollar bij een advocaat, een betwiste een veelvoud. Aan de Franse kant kost de echtscheiding zonder rechter 1 500 à 4 000 euro voor twee advocaten en de notaris.
Recente veranderingen
Sinds de invoering van Brussel II-ter (2022) en de Franse echtscheiding zonder rechter (2017) is het verschil tussen de twee kanten van het eiland groter geworden; het Gerecht van Sint Maarten past sindsdien vaker een ouderschapsplan toe bij zaken met kinderen.
Waar u terechtkunt
- Het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten (Gemeenschappelijk Hof van Justitie).
- De Voogdijraad (Court of Guardianship) van Sint Maarten.
- Het ministerie van Justitie van Sint Maarten voor kosteloze rechtsbijstand.
Goed om te weten
Twee rechtsstelsels op één eiland betekent twee mogelijke procedures: wie eerst indient, bepaalt vaak welk recht geldt, en een uitspraak van de ene kant moet aan de andere kant erkend worden met formaliteiten. Laat een advocaat de bevoegdheid nakijken voordat u ergens een verzoek indient.
Bronnen en officiële links
- Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Sint Maarten — rechtspraak
- Government of Sint Maarten — Ministry of Justice — Overheid van Sint Maarten
- Nederland Wereldwijd — Sint Maarten — informatie voor Nederlanders
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.