Het wettelijke kader
Het Burgerlijk Wetboek BES kent de duurzame ontwrichting als enige echtscheidingsgrond en dezelfde procedure als de andere Caribische landen: verzoek via een advocaat bij het Gerecht in eerste aanleg van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (zittingsplaatsen op de drie eilanden), beslissing over gezag, omgang, onderhoud en verdeling, advies van de Voogdijraad BES bij geschillen over kinderen, hoorrecht vanaf 12 jaar, inschrijving bij Burgerzaken van het openbaar lichaam binnen zes maanden. Beroep loopt naar het Gemeenschappelijk Hof van Justitie en cassatie naar de Hoge Raad. De Nederlandse Wet bevordering voortgezet ouderschap van 2009 met het verplichte ouderschapsplan geldt niet op de eilanden, al vragen de rechters in de praktijk een vergelijkbare regeling; de Nederlandse beperking van de partneralimentatie tot vijf jaar geldt er evenmin, en de verdeling volgt de algehele gemeenschap. Kosteloze rechtsbijstand wordt verleend via de Rijksdienst Caribisch Nederland voor wie onder de inkomensgrens valt.
De kernpunten
| Grond | Duurzame ontwrichting |
|---|---|
| Rechter | Gerecht in eerste aanleg van Bonaire, Sint Eustatius en Saba; beroep bij het Gemeenschappelijk Hof; cassatie bij de Hoge Raad |
| Advocaat | Verplicht; kosteloze rechtsbijstand via de Rijksdienst Caribisch Nederland |
| Kinderen | Gezamenlijk gezag in beginsel; Voogdijraad BES; geen wettelijk verplicht ouderschapsplan, wel in de praktijk |
| Alimentatie | Naar behoefte en draagkracht; geen wettelijke maximumduur van 5 jaar zoals in Europees Nederland |
| Definitief | Na inschrijving bij Burgerzaken binnen 6 maanden |
In de praktijk
- Er zijn weinig advocaten op de eilanden, vooral op Sint Eustatius en Saba; plan de afspraak vroeg en overweeg een advocaat op Bonaire of Sint Maarten die op zitting komt.
- Een gezamenlijk verzoek met convenant en een regeling voor de kinderen wordt zonder zitting afgehandeld; de rechter houdt zitting op elk eiland op vaste dagen, wat de duur bepaalt.
- De echtscheiding wordt in heel Nederland erkend zonder formaliteit: wie naar Europees Nederland verhuist, laat ze bij de inschrijving in de BRP overnemen.
- Kinderalimentatie wordt via de deurwaarder geïnd; het Nederlandse LBIO is niet bevoegd op de eilanden, maar kan bemiddelen als de betalende ouder in Europees Nederland woont.
Kosten en vergoeding
De griffiekosten bedragen enkele honderden dollars; een gezamenlijke echtscheiding kost 2 000 à 5 000 dollar bij een advocaat. Kosteloze rechtsbijstand dekt de advocaat voor lage inkomens.
Recente veranderingen
De Nederlandse hervormingen van 2009 (ouderschapsplan), 2018 (beperkte gemeenschap) en 2020 (partneralimentatie) werden niet naar het BW BES overgebracht; de rechtspraak op de eilanden volgt ze in de praktijk zoveel mogelijk.
Waar u terechtkunt
- Het Gerecht in eerste aanleg van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Gemeenschappelijk Hof van Justitie).
- De Voogdijraad BES voor kinderen, gezag en omgang.
- Rijksdienst Caribisch Nederland (Juridische Zaken) voor kosteloze rechtsbijstand.
Goed om te weten
Hetzelfde Nederlandse paspoort, een ander scheidingsrecht: de partneralimentatie kan op de eilanden langer duren dan vijf jaar en de hele gemeenschap wordt gedeeld. Wie van Europees Nederland naar de eilanden verhuisde, laat de advocaat nakijken welk recht op zijn huwelijk van toepassing is.
Bronnen en officiële links
- Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Bonaire, Sint Eustatius en Saba — rechtspraak
- Rijksdienst Caribisch Nederland — Rijksoverheid op de BES-eilanden
- Rijksoverheid — Caribisch deel van het Koninkrijk — officiële informatie
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.