Het wettelijke kader
De wet van 13 februari 2003 wijzigde artikel 143 van het Burgerlijk Wetboek: twee personen van verschillend of gelijk geslacht kunnen een huwelijk aangaan. De gevolgen zijn identiek voor vermogen, onderhoud, erfrecht, naam en pensioen. Aanvankelijk was de afstamming uitgesloten; de wet van 18 mei 2006 opende de adoptie, ook van een buitenlands kind, voor gehuwde en samenwonende koppels van hetzelfde geslacht. Sinds 1 januari 2015 (wet van 5 mei 2014) is de meemoeder — de vrouw die met de moeder gehuwd is — automatisch ouder van het kind dat tijdens het huwelijk geboren wordt, en kan de ongehuwde meemoeder het kind erkennen zoals een vader. Voor twee mannen blijft de adoptie de enige weg; draagmoederschap is niet geregeld. De wet van 10 mei 2007 verbiedt discriminatie op grond van seksuele gerichtheid en het Strafwetboek maakt een homofoob motief een verzwarende omstandigheid.
De kernpunten
| Openstelling | 1 juni 2003, tweede land ter wereld |
|---|---|
| Adoptie | Sinds 2006, ook interlandelijk, voor gehuwde en samenwonende koppels |
| Meemoeder | Automatisch ouder als ze met de moeder gehuwd is (sinds 2015); anders erkenning bij de gemeente |
| Twee vaders | Alleen via adoptie; draagmoederschap zonder wettelijk kader |
| Discriminatie | Antidiscriminatiewet van 10 mei 2007; homofoob motief verzwarend in het Strafwetboek |
| Cijfers (Statbel) | Ongeveer duizend huwelijken tussen partners van hetzelfde geslacht per jaar |
In de praktijk
- De aangifte en het huwelijk verlopen zoals voor elk koppel bij de dienst Burgerlijke Stand; een ambtenaar kan niet weigeren op grond van het geslacht van de partners.
- Twee gehuwde vrouwen hoeven bij de geboorte niets te doen: de meemoeder staat automatisch op de geboorteakte. Ongehuwd: de meemoeder erkent het kind bij de gemeente, vóór of na de geboorte, met toestemming van de moeder.
- Twee mannen die een kind adopteren, doorlopen in Vlaanderen de voorbereiding bij Steunpunt Adoptie en de geschiktheidsprocedure bij de familierechtbank, zoals elk koppel; sommige herkomstlanden weigeren echter koppels van hetzelfde geslacht.
- Bij discriminatie of geweld: melding bij Unia (gelijkheidsorgaan) en klacht bij de politie; het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen is bevoegd voor transgenderpersonen.
Kosten en vergoeding
Geen andere kosten dan voor elk huwelijk; de erkenning door de meemoeder is gratis. Een adoptieprocedure kost in Vlaanderen enkele honderden euro's aan voorbereiding, en voor een interlandelijke adoptie enkele duizenden.
Recente veranderingen
Het nieuwe Strafwetboek, in werking sinds 8 april 2026, behoudt het discriminerende motief als verzwarende omstandigheid. De Transgenderwet van 2017 liet de wijziging van geslachtsregistratie toe zonder medische voorwaarden; het Grondwettelijk Hof vroeg in 2019 om ook een niet-binaire optie, die de wetgever nog moet regelen.
Waar u terechtkunt
- Vlaanderen.be en Belgium.be: huwelijk, meemoederschap, adoptie.
- Çavaria (Vlaamse koepel van LHBTI-organisaties) en het Transgender Infopunt.
- Unia: meldpunt discriminatie, gratis en vertrouwelijk.
Goed om te weten
De adoptie door koppels van hetzelfde geslacht is in België toegelaten, maar de meeste herkomstlanden voor interlandelijke adoptie laten ze niet toe: in de praktijk komen die koppels vooral in aanmerking voor binnenlandse adoptie, met lange wachttijden. Voor twee vaders bestaat geen andere wettelijke weg.
Bronnen en officiële links
- Belgium.be — Huwelijk — federaal portaal
- Vlaanderen.be — Meemoederschap — Vlaamse overheid
- Unia — melding van discriminatie — interfederaal gelijkheidsorgaan
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.