Yasal çerçeve
Ev içi şiddet ayrı bir suç değil; partnere, eski partnere ya da aile üyesine karşı yaralama, tehdit, ısrarlı takip ya da tecavüzdür ve ceza üçte bir artırılır (Ceza Kanunu madde 304). Geçici Evden Uzaklaştırma Yasası (2009), belediye başkanının polisin önerisiyle faili on gün süreyle temas yasağıyla evden uzaklaştırmasına izin verir; yirmi sekiz güne uzatılabilir ve şikâyet olmadan da uygulanır; bu sürede yardım devreye girer. Ev içi şiddet ve çocuk istismarı için bölgesel danışma ve bildirim noktası Veilig Thuis, 0800-2000'den gece gündüz, anonim olarak da ulaşılabilir; meslek mensupları Bildirim Kodu Yasası'na (2013) uyar. Kadın sığınma evleri (Blijf Groep ve diğerleri) güvenli adresler sunar; AWARE sistemi polisin doğrudan müdahale ettiği bir acil düğmesidir. Hâkim ihtiyati tedbirle ya da ceza davasında koşul olarak temas yasağı koyabilir; ısrarlı takip (stalking) 2000'den beri suçtur. CBS'nin Yaygınlık Monitörü yılda 16 yaş ve üstü bir milyondan fazla mağdur sayar; kadın cinayetleri yılda kırk civarındadır ve Stop Femicide eylem planı (2024) risk değerlendirmesini ve polis, Veilig Thuis ve sağlık arasındaki iş birliğini güçlendirir. Bağımsız oturma hakkı olmayan mağdurlar şiddetten sonra kendi iznini alabilir.
Türkiye'den gelen ve eşe bağlı oturma izniyle Hollanda'da bulunan kadınlar için önemli: ev içi şiddet belgelenirse IND, eşten bağımsız oturma izni verir — evliliğin süresine bakılmadan. Veilig Thuis ve yardım hatları tercüman sağlar; Türkçe konuşan danışmanlar Rotterdam, Amsterdam, Den Haag ve Utrecht'teki göçmen kadın kuruluşlarında bulunur. Namus baskısı ve zorla evlilik için Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating (070-345 43 19) uzman merkezdir.
Temel noktalar
| Geçici evden uzaklaştırma | 10 gün, 28'e uzatılabilir, belediye başkanınca, şikâyet olmadan da (2009 yasası) |
|---|---|
| Veilig Thuis | 0800-2000, 7/24, danışma ve bildirim noktası, anonim de; meslek mensupları için bildirim kodu |
| Ceza artırımı | Partnere, eski partnere, çocuğa ya da ebeveyne karşı şiddette üçte bir daha ağır (madde 304 Sr) |
| Koruma | Hâkimden temas yasağı (ihtiyati tedbir ya da ceza davası); AWARE acil düğmesi; kadın sığınma evleri |
| Rakamlar (CBS) | Yılda 16+ yaş bir milyondan fazla mağdur; yılda yaklaşık 40 kadın partner ya da eski partnerce öldürülüyor |
| Oturma | Kendi hakkı olmayan mağdurlar için bağımsız oturma izni mümkün |
Uygulamada
- Acil tehlikede: 112. Şüphede ya da danışma için: komşular, aile ve meslek mensupları için de ulaşılabilen, polisi ya da sığınma evini devreye sokabilen Veilig Thuis (0800-2000).
- Polisten geçici evden uzaklaştırma isteyin: o zaman evi mağdur değil fail terk eder ve yardım günler içinde başlar. Belediye başkanı saatler içinde karar verir.
- Şikâyet edin ve Slachtofferhulp Nederland'dan (0900-9999 001) eşlik isteyin; takipte her çağrı ve mesajın günlüğü yardımcı olur ve hâkim ihtiyati tedbirle cezaî şartlı temas yasağı koyabilir.
- Çocuklarla ayrılırken: Veilig Thuis'e ve polise bildirin ve velayet ile ikamet konusunda hâkimden olabildiğince çabuk karar isteyin; rızasız yurt dışına — Türkiye'ye — kaçış şiddet olsa da kaçırma sayılır.
Maliyet ve karşılanma
Veilig Thuis, polis, uzaklaştırma, sığınma evi ve Slachtofferhulp ücretsizdir; katkı paylı sübvansiyonlu adli yardımla avukat; Schadefonds Geweldsmisdrijven ödeme yapar.
Son değişiklikler
Stop Femicide eylem planı (2024) ülke çapında risk değerlendirmesi ve kadın cinayeti monitörü getirdi; Cinsel Suçlar Yasası (2024) ilişki içi cinsel şiddeti ağırlaştırdı; zorlayıcı kontrolü (coercive control) ayrıca suç sayacak yasa tasarısı 2025–2026'da görüşüldü.
Nereye başvurulur
- Veilig Thuis: 0800-2000, gece gündüz, anonim de, tercümanla.
- Slachtofferhulp Nederland: 0900-9999 001; Veilig Thuis aracılığıyla Blijf Groep ve kadın sığınma evleri.
- Rijksoverheid.nl: ev içi şiddet, geçici uzaklaştırma, bildirim kodu.
- Zorla evlilik ve namus baskısı için Landelijk Knooppunt Huwelijksdwang en Achterlating; Türkçe konuşan göçmen kadın kuruluşları.
Bilmekte fayda var
Uzaklaştırmayı belediye başkanı verir, mağdurun talebiyle değil: polis tehlikeyi tespit etmelidir. Bu yüzden olan her şeyi anlatın, şiddet demediklerinizi de — tehditler, kontrol, yalıtma — çünkü risk değerlendirmesi bunları ağır tartar. Bildirim çocukların alınmasına yol açmaz; tersine Veilig Thuis koruyan ebeveynin çocukları failden uzaklaştırmasını bekler.
Sık sorulan sorular
Fail evi ne kadar çabuk terk etmek zorunda?
Polis risk değerlendirmesinden sonra belediye başkanına başvurur; başkan saatler içinde karar verir; fail evi hemen on gün süreyle temas yasağıyla terk eder, 28 güne uzatılabilir. Mağdur çocuklarla evde kalır ve yardım (Veilig Thuis, bakım) günler içinde başlar.
Partnerimden ayrılırsam oturma iznimi kaybeder miyim?
Eşe bağlı oturma izniyle bulunan Türk vatandaşı kadınlar, ev içi şiddet belgelenirse IND'den bağımsız oturma izni alabilir — üç yıllık evlilik süresi beklenmeden. Kanıt gerekir: şikâyet, hekim raporları, uzaklaştırma kararı ya da Veilig Thuis bildirimi. Bağımsız izni olan kadınların statüsü zaten partnere bağlı değildir.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- Veilig Thuis — ev içi şiddet ve çocuk istismarı danışma ve bildirim noktası
- Rijksoverheid — Huiselijk geweld — resmî bilgi
- Slachtofferhulp Nederland — mağdurlara ücretsiz yardım
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.