Ramy prawne
Artykuł 187 StGB chroni osoby poniżej 16 lat; bezkarny pozostaje, kto jest starszy o mniej niż trzy lata. Rewizja prawa karnego seksualnego, w mocy od 2024 roku, wprowadziła rozwiązanie sprzeciwu — „nie znaczy nie” — i wyraźnie uwzględniła stan zamrożenia. Znamiona zgwałcenia rozszerzono na wszystkie płcie i wszystkie formy.
Szwajcaria gruntownie zrewidowała w 2024 roku prawo karne seksualne i wprowadziła rozwiązanie sprzeciwu: karalny jest, kto ignoruje wyrażoną słowami lub zachowaniem wolę przeciwną — tak zwany stan freeze, czyli zamarcie ze strachu, jest wyraźnie objęty. Wiek ochrony wynosi szesnaście lat, z regułą trzech lat dla zbliżonych roczników. Polska wprowadziła w 2025 roku definicję opartą na braku zgody (art. 197 KK) i wiek ochrony 15 lat — oba systemy są dziś bliskie. Zeznania można składać po polsku: policja i sąd zapewniają tłumacza.
Najważniejsze punkty
| Wiek ochrony | 16 lat |
|---|---|
| Reguła trzech lat | Bezkarność przy różnicy wieku poniżej trzech lat |
| Model | Rozwiązanie sprzeciwu od 2024 roku, z uwzględnieniem zamarcia |
| Zgwałcenie | Neutralne płciowo i rozszerzone na wszystkie czynności seksualne |
| Zależność | Szczególna ochrona do 18 lat przy stosunkach zależności |
| Przedawnienie | Brak przedawnienia przy ciężkich czynach wobec dzieci poniżej 12 lat |
| Pomoc ofiarom | Bezpłatne poradnictwo według ustawy o pomocy ofiarom (OHG), niezależnie od zgłoszenia |
| Termin pomocy ofiarom | Dla odszkodowania obowiązują własne, krótkie terminy (5 lat) |
W praktyce
- Badanie lekarskie jest możliwe także bez zgłoszenia; wyniki można zabezpieczyć i przechować.
- Zgłoszenie może nastąpić później — poufne zabezpieczenie śladów zachowuje tę możliwość.
- Skorzystać z towarzyszenia poradni; zna procedury i osoby kontaktowe.
- Zanotować datę, miejsce i przebieg jak najwcześniej.
- Skontaktować się z kantonalną poradnią pomocy ofiarom: poradnictwo jest bezpłatne i niezależne od zgłoszenia; można poprosić o tłumacza języka polskiego.
- Wcześnie wyjaśnić terminy wniosków o odszkodowanie — są krótsze niż przedawnienie czynu.
Koszt i refundacja
Zgłoszenie i pomoc ofiarom są bezpłatne, łącznie z pierwszą poradą adwokacką i pomocą natychmiastową. Pomoc ofiarom nie jest związana ze zgłoszeniem i przysługuje także cudzoziemkom, jeśli czyn miał miejsce w Szwajcarii.
Ostatnie zmiany
Rewizja prawa karnego seksualnego weszła w życie w 2024 roku i przyniosła rozwiązanie sprzeciwu, neutralne płciowo ujęcie znamion i odrębne przestępstwo nieuprawnionego przekazywania intymnych nagrań.
Gdzie się zwrócić
- Poradnie pomocy ofiarom w każdym kantonie — bezpłatne, poufne, bez obowiązku zgłoszenia.
- Die Dargebotene Hand 143; 147 dla młodzieży.
- Izby przyjęć szpitali uniwersyteckich — badanie kryminalistyczne.
- Kantonalne punkty pomocy ofiarom.
Warto wiedzieć
Pomoc ofiarom to roszczenie prawne: obejmuje poradnictwo, koszty adwokata i terapię i przysługuje także wtedy, gdy sprawcy nigdy nie ustalono. Rewizja prawa karnego seksualnego obowiązuje dla czynów po jej wejściu w życie; dla wcześniejszych miarodajne jest stare prawo — przynieść datę na poradę.
Najczęstsze pytania
Co zmieniło się w 2024 roku w szwajcarskim prawie karnym seksualnym?
Wprowadzenie rozwiązania sprzeciwu: decydująca jest wola przeciwna, nie przemoc czy przymus. Znamiona zgwałcenia ujęto ponadto neutralnie płciowo, a zamarcie ze strachu uznano wyraźnie za wyraz braku zgody. Polska poszła podobną drogą w 2025 roku.
Jak zgłosić przestępstwo seksualne?
W każdej jednostce policji, bez terminu przy ciężkich przestępstwach. Jak najszybciej udać się do kliniki, która zabezpieczy ślady także bez zgłoszenia — to zachowuje możliwość decyzji. Wziąć osobę zaufaną i skorzystać z towarzyszenia poradni pomocy ofiarom; jej wsparcie jest bezpłatne, niezależne od postępowania i dostępne po polsku przez tłumacza.
Źródła i linki urzędowe
- ch.ch — urzędowy portal federacji, kantonów i gmin
- Fedlex — zbiór prawa federalnego
- Opferhilfe Schweiz — poradnie pomocy ofiarom we wszystkich kantonach
Sprawdzone linki do źródeł urzędowych lub referencyjnych. Otwierają się w nowej karcie.