Ramy prawne
Podział majątku na mocy Family Law Act przebiega według ustrukturyzowanego uznania: określić pulę aktywów, ocenić wkłady, rozważyć przyszłe potrzeby i sprawdzić, czy wynik jest słuszny i sprawiedliwy. Nie ma podatku od spadków, ale świadczenia z superannuation po śmierci są opodatkowane różnie zależnie od odbiorcy, a roszczenia o zaopatrzenie rodzinne są częste.
Australia nie zna ustroju majątkowego: w trakcie małżeństwa każdy jest właścicielem tego, co ma na swoje nazwisko, a dopiero przy rozpadzie sąd dzieli całą pulę uznaniowo — w tym superannuation i, jeśli ma jurysdykcję, majątek w Polsce. Sąd polski zastosuje natomiast polską wspólność ustawową (wspólne prawo ojczyste, art. 51 p.p.m.). Binding financial agreement z niezależną poradą dla każdej strony jest jedynym sposobem, by z góry ustalić los mieszkania w Polsce; polska intercyza bez tej porady może zostać uchylona przez sąd australijski.
Najważniejsze punkty
| Pula aktywów | Obejmuje superannuation i w praktyce aktywa w trustach i spółkach |
|---|---|
| Wkłady | Finansowe i niefinansowe, w tym prowadzenie domu i wychowanie dzieci |
| Przyszłe potrzeby | Wiek, zdrowie, zdolność zarobkowa i opieka nad dziećmi |
| Binding financial agreements | Australijski odpowiednik intercyzy; ścisłe formalności |
| Swoboda testowania | Szeroka, ale osoby uprawnione mogą żądać zaopatrzenia rodzinnego ze spadku |
| Superannuation | Przechodzi poza spadkiem, chyba że skierowana do niego; wiążące wskazania beneficjenta mają znaczenie |
| Podatek od spadków | Brak, choć podatek od zysków kapitałowych może powstać przy późniejszym zbyciu |
| Czteroetapowy proces | Określić pulę, ocenić wkłady, ocenić przyszłe potrzeby, sprawdzić ogólną sprawiedliwość |
| Para polska | Sąd australijski: uznaniowy podział całej puli; sąd polski: polska wspólność |
W praktyce
- Zrobić wiążące wskazanie beneficjenta superannuation — największego aktywa wielu ludzi.
- Rozważyć trusty testamentowe, gdy w grę wchodzą dzieci lub ochrona majątku.
- Sformalizować rozliczenia majątkowe przez consent order, a nie nieformalną umowę.
- Spodziewać się ekspozycji na zaopatrzenie rodzinne, jeśli wykluczacie dziecko lub partnera de facto.
- Przed wnioskiem o podział superannuation dać funduszowi zawiadomienie o sprawiedliwości proceduralnej.
- Przeglądać binding financial agreements po ważnych zdarzeniach życiowych; sądy uchylają wadliwe.
- Polska intercyza: potwierdzić ją w australijskim binding financial agreement z poradą prawną dla obu stron.
Koszt i refundacja
Testamenty i wskazania są tanie; sporne procesy spadkowe nie, a koszty często idą ze spadku. Binding financial agreement 2 000–5 000 AUD.
Ostatnie zmiany
Roszczenia o zaopatrzenie rodzinne są w niektórych stanach tak częste, że traktuje się je jako rutynowy element planowania, a nie wyjątek.
Gdzie się zwrócić
- Rejestry probate sądów najwyższych stanów.
- Biura Public Trustee, które oferują tanie testamenty w kilku stanach.
- Służby polecania izb prawniczych; polskojęzyczni prawnicy w Sydney i Melbourne.
Warto wiedzieć
Australijski sąd rodzinny liczy do puli wszystko — także mieszkanie w Polsce odziedziczone po rodzicach, jeśli uzna, że służyło rodzinie lub że słuszność tego wymaga; spadek to „wkład” jednej strony, nie majątek wyłączony jak w Polsce. Bez binding financial agreement polska wspólność nie ochroni majątku osobistego przed sądem w Sydney.
Najczęstsze pytania
Czy polska wspólność majątkowa obowiązuje w Australii?
Przed sądem australijskim — nie; Family Law Act nie zna ustrojów majątkowych i sąd dzieli uznaniowo całą pulę obojga (czteroetapowy test), niezależnie od tytułu własności i obywatelstwa. Przed sądem polskim — tak. Jedyny sposób na przewidywalność to binding financial agreement z osobną poradą prawną dla każdej strony.
Czy superannuation wchodzi do spadku?
Zwykle nie: fundusz wypłaca świadczenie według wiążącego wskazania beneficjenta (odnawianego co 3 lata, chyba że bezterminowe) lub według własnego uznania; polski testament go nie zmieni. Świadczenie dla małżonka lub dziecka na utrzymaniu jest zwolnione z podatku, dla innych — opodatkowane.
Źródła i linki urzędowe
- Federal Register of Legislation — prawo federalne w wersji uchwalonej i obowiązującej
- Services Australia — usługi rządowe i świadczenia
- Federal Circuit and Family Court — Property — podział majątku, consent orders, superannuation
Sprawdzone linki do źródeł urzędowych lub referencyjnych. Otwierają się w nowej karcie.