Het wettelijke kader
Het Wetboek van Strafrecht BES stelt mishandeling, bedreiging, belaging en verkrachting strafbaar met een verzwaring bij geweld tegen partner, ex-partner, kind of ouder; het Openbaar Ministerie BES vordert contactverboden en de civiele rechter legt ze op in kort geding. Het Nederlandse tijdelijk huisverbod gold niet automatisch op de eilanden; het Bestuursakkoord aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Caribisch Nederland (sinds 2017) bouwde intussen op elk eiland een Advies- en Meldpunt op — op Bonaire onder de naam Guiami —, een opvang, een meldcode voor professionals en een samenwerking tussen politie, Openbaar Ministerie, Zorg en Jeugd Caribisch Nederland en de openbare lichamen; de invoering van het huisverbod bij wet wordt voorbereid. Het Korps Politie Caribisch Nederland (911) neemt aangiften op; Slachtofferhulp Caribisch Nederland begeleidt slachtoffers op de drie eilanden; het Schadefonds Geweldsmisdrijven geldt ook voor de eilanden. Het Verdrag van Istanbul geldt niet op de eilanden, in afwachting van de uitbreiding die Nederland heeft aangekondigd. De kleine schaal — iedereen kent iedereen — en de economische afhankelijkheid maken de drempel om te melden hoog, vooral op Saba en Sint Eustatius.
De kernpunten
| Strafrecht | Verzwaring bij geweld tegen partner, ex-partner, kind of ouder; belaging strafbaar |
|---|---|
| Bescherming | Contactverbod via het Openbaar Ministerie of in kort geding; tijdelijk huisverbod in voorbereiding |
| Meldpunt | Advies- en Meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling op elk eiland (Guiami op Bonaire) |
| Politie en hulp | Korps Politie Caribisch Nederland 911; Slachtofferhulp Caribisch Nederland; opvang via het meldpunt |
| Verdrag van Istanbul | Nog niet van toepassing op de eilanden; uitbreiding aangekondigd |
| Schadefonds | Schadefonds Geweldsmisdrijven ook voor slachtoffers op de eilanden |
In de praktijk
- Bij acuut gevaar: 911. Voor advies en hulp: het Advies- en Meldpunt van uw eiland (Guiami op Bonaire), dat ook voor familie, buren en professionals bereikbaar is en de opvang regelt.
- Doe aangifte bij de politie en vraag een medisch attest bij de huisarts of in Mariadal; Slachtofferhulp Caribisch Nederland begeleidt bij de aangifte, het contactverbod en de zitting.
- Vraag via een advocaat een kort geding voor een straat- of contactverbod met dwangsom; kosteloze rechtsbijstand via de Rijksdienst Caribisch Nederland.
- Op Saba en Sint Eustatius: de opvang kan op een ander eiland liggen; het meldpunt en Slachtofferhulp regelen de reis en het verblijf, ook met kinderen, en de school wordt ingelicht.
Kosten en vergoeding
Politie, meldpunt, opvang en Slachtofferhulp zijn gratis; een kort geding kost griffiekosten en een advocaat, of niets met kosteloze rechtsbijstand; het Schadefonds kent tegemoetkomingen toe.
Recente veranderingen
Het Bestuursakkoord (2017-2024) leverde op elk eiland een meldpunt en een opvang op; Nederland kondigde de uitbreiding van het Verdrag van Istanbul en van het tijdelijk huisverbod naar de eilanden aan, met wetgeving in voorbereiding in 2025-2026.
Waar u terechtkunt
- Het Advies- en Meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling van uw eiland (Guiami op Bonaire).
- Korps Politie Caribisch Nederland: 911; Slachtofferhulp Caribisch Nederland.
- Zorg en Jeugd Caribisch Nederland voor kinderen die getuige zijn.
Goed om te weten
Op een eiland van enkele duizenden inwoners is een geheim adres geen geheim: de opvang op een ander eiland is vaak de enige echte veiligheid. Het meldpunt en Slachtofferhulp regelen dat, en de kinderen kunnen daar naar school — vraag het vóór de aangifte, niet erna.
Bronnen en officiële links
- Rijksdienst Caribisch Nederland — huiselijk geweld en kindermishandeling — Rijksoverheid op de BES-eilanden
- Korps Politie Caribisch Nederland — politie
- Openbaar Lichaam Bonaire — Guiami — bestuur van Bonaire
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.