Het wettelijke kader
Bij de overgang van 10 oktober 2010 nam Nederland voor de BES-eilanden het Antilliaanse Burgerlijk Wetboek over zoals het toen gold, met een Boek 4 dat nog op het Nederlandse erfrecht van vóór 2003 leek. Zonder testament erven de echtgenoot en de kinderen elk een gelijk deel in volle eigendom: de langstlevende deelt het huis dus met de kinderen. De kinderen hebben een legitieme portie in goederen; de echtgenoot geen. Om de langstlevende te beschermen, maken echtparen een testament met een ouderlijke boedelverdeling (alle goederen naar de partner, een schuld aan de kinderen) of een vruchtgebruik. Het nieuwe Caribische Boek 4, dat Curaçao in 2012 invoerde, werd door de Nederlandse wetgever nog niet naar het BW BES vertaald; de modernisering staat op de lijst van de Rijksdienst Caribisch Nederland. De eilanden kennen geen erfbelasting: de Belastingwet BES heft geen successierecht, al blijft de Nederlandse erfbelasting van toepassing op wie minder dan tien jaar geleden uit Europees Nederland vertrok. De Europese Erfrechtverordening geldt niet op de eilanden.
De kernpunten
| Erfrecht | Oud Antilliaans Boek 4: echtgenoot en kinderen gelijke delen in volle eigendom |
|---|---|
| Legitieme portie | Kinderen: ja, in goederen; echtgenoot: geen |
| Bescherming van de langstlevende | Bij testament: ouderlijke boedelverdeling of vruchtgebruik |
| Ongehuwde partner | Erft niets zonder testament |
| Erfbelasting | Geen op de eilanden; Nederlandse erfbelasting tot 10 jaar na vertrek uit Europees Nederland |
| Europese verordening | Niet van toepassing |
In de praktijk
- Maak als echtpaar een testament bij de notaris op Bonaire met een ouderlijke boedelverdeling of een vruchtgebruik voor de langstlevende; zonder testament kunnen de kinderen hun deel van het huis opeisen.
- Samenwoners en samengestelde gezinnen regelen alles bij testament: het BW BES kent geen automatische bescherming van de partner en houdt de legitieme portie van de kinderen in stand.
- Na een overlijden: verklaring van erfrecht bij de notaris, overschrijving van het vastgoed bij het Kadaster van het eiland; er is geen aangifte erfbelasting, tenzij de overledene minder dan tien jaar geleden uit Europees Nederland vertrok.
- Wie in Europees Nederland een testament maakte, laat het door de notaris op Bonaire nakijken: de Nederlandse wettelijke verdeling van 2003 bestaat op de eilanden niet, en een testament dat ernaar verwijst, moet worden vertaald in de figuren van het BW BES.
Kosten en vergoeding
Een testament kost bij de notaris op Bonaire 400 à 900 dollar per persoon; een verklaring van erfrecht 600 à 1 500 dollar; de overschrijving bij het Kadaster enkele procenten van de waarde. Geen erfbelasting.
Recente veranderingen
Het erfrecht van de eilanden bleef sinds 2010 ongewijzigd terwijl Curaçao, Sint Maarten en Aruba het nieuwe Boek 4 invoerden; de modernisering van het BW BES stond in 2026 op de agenda, zonder datum.
Waar u terechtkunt
- De notaris op Bonaire voor testament en verklaring van erfrecht, ook voor Sint Eustatius en Saba.
- Kadaster Bonaire, Sint Eustatius en Saba voor vastgoed.
- Belastingdienst Caribisch Nederland voor de gevolgen van een overlijden voor de andere belastingen.
Goed om te weten
Hetzelfde land, een ander erfrecht: een echtpaar dat van Amsterdam naar Bonaire verhuist, verliest de automatische bescherming van de langstlevende die de wettelijke verdeling in Nederland biedt. Het testament dat in Nederland overbodig leek, is op de eilanden noodzakelijk.
Bronnen en officiële links
- Rijksdienst Caribisch Nederland — Rijksoverheid op de BES-eilanden
- Belastingdienst Caribisch Nederland — belastingen op de BES-eilanden
- Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Gerecht in eerste aanleg BES — rechtspraak
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.