Het wettelijke kader
Het nieuw Burgerlijk Wetboek van 2025 behield de hoofdlijnen van het gezagsrecht: gehuwde ouders oefenen het gezag samen uit; de ongehuwde moeder heeft het alleen, en de vader die het kind erkende, kan de rechter om gezamenlijk gezag vragen. Na een echtscheiding beslist de Kantonrechter over het gezag — gezamenlijk als de ouders daartoe in staat zijn, anders bij één ouder —, de omgang en het onderhoud, op advies van het Bureau voor Familierechtelijke Zaken (BUFAZ) van het ministerie van Justitie en Politie, dat ook de omgang begeleidt bij conflicten. De onderhoudsplicht loopt tot de meerderjarigheid (21 jaar) en voor studerende kinderen langer. Suriname is geen partij bij het Haags Kinderontvoeringsverdrag van 1980 en evenmin bij het Kinderbeschermingsverdrag van 1996: een kind dat zonder toestemming naar Suriname is gebracht, kan alleen via een Surinaamse procedure terugkeren, en omgekeerd. De grote Surinaamse gemeenschap in Nederland maakt dat een terugkerend probleem. Suriname ratificeerde wel het Kinderrechtenverdrag; het Meldpunt Kinderbescherming en het Bureau Slachtofferzorg behandelen mishandeling en verwaarlozing.
De kernpunten
| Gezag | Gehuwde ouders samen; ongehuwde moeder alleen, vader na erkenning via de rechter |
|---|---|
| Na scheiding | Kantonrechter beslist; advies van BUFAZ |
| Meerderjarigheid | 21 jaar; onderhoud tot dan, langer bij studie |
| Ontvoering | Geen partij bij de Haagse verdragen van 1980 en 1996; alleen nationale procedure |
| Kind gehoord | Naar het oordeel van de rechter, meestal vanaf 12 jaar |
| Bescherming | Meldpunt Kinderbescherming; Bureau Slachtofferzorg; Kinderrechtenverdrag geratificeerd |
In de praktijk
- Ongehuwde vaders: laat het kind erkennen bij het Centraal Bureau voor Burgerzaken en vraag daarna de Kantonrechter om gezamenlijk gezag; zonder die stap kan de moeder alleen beslissen, ook over een vertrek naar Nederland.
- Ouders in Nederland met een kind dat in Suriname verblijft of omgekeerd: leg de omgang vast in een overeenkomst die door beide rechters kan worden bekrachtigd, en vraag bij elke reis een schriftelijke toestemming met kopie van het paspoort van de andere ouder — de Surinaamse grens controleert het.
- Bij ontvoering naar Suriname: dien via een Surinaamse advocaat een verzoek in bij de Kantonrechter, met de Nederlandse gezagsbeslissing gelegaliseerd; de Nederlandse Centrale autoriteit kan adviseren maar niet optreden.
- Bij mishandeling of verwaarlozing: het Meldpunt Kinderbescherming en de politie (115); BUFAZ voor een omgangsbegeleiding.
Kosten en vergoeding
Een verzoek aan de Kantonrechter via een advocaat kost enkele duizenden Surinaamse dollars; het Bureau voor Rechtshulp is gratis voor lage inkomens; de legalisatie van Nederlandse stukken kost enkele tientallen euro's per document.
Recente veranderingen
Het nieuw Burgerlijk Wetboek van 2025 moderniseerde het gezag zonder het Nederlandse automatisme voor de erkennende vader over te nemen; de toetreding tot het Haags Kinderontvoeringsverdrag werd meermaals aangekondigd maar was in 2026 niet gerealiseerd.
Waar u terechtkunt
- BUFAZ (Bureau voor Familierechtelijke Zaken), ministerie van Justitie en Politie.
- Het Kantongerecht Civiele Zaken in Paramaribo (rechtspraak.sr).
- De Nederlandse ambassade in Paramaribo en het Centrum IKO in Nederland voor advies bij ontvoering.
Goed om te weten
Zonder Haags verdrag is er geen snelle terugkeerprocedure: een kind dat naar Suriname is meegenomen, komt alleen terug als de Surinaamse rechter dat beslist, na een procedure van maanden of jaren. Wie een Nederlands-Surinaams gezin heeft, regelt vooraf de toestemmingen en houdt het paspoort van het kind onder gezamenlijk beheer.
Bronnen en officiële links
- Overheid van Suriname — ministerie van Justitie en Politie — officieel portaal
- Hof van Justitie van Suriname — rechterlijke macht
- HCCH — status van het Kinderontvoeringsverdrag — Haagse Conferentie
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.