Het wettelijke kader
De federale Divorce Act (voor gehuwde ouders) en de provinciale familiewetten (voor ongehuwde ouders, zoals de Children's Law Reform Act in Ontario of de Family Law Act in British Columbia) regelen sinds 2021 het ouderschap in dezelfde termen: ouderschapstijd (parenting time) en beslissingsverantwoordelijkheid (decision-making responsibility) worden verdeeld naar het belang van het kind, met een niet-limitatieve lijst van criteria waaronder de band met elke ouder, de stem van het kind naar leeftijd en rijpheid, de bereidheid tot samenwerking en gezinsgeweld, uitdrukkelijk gedefinieerd met inbegrip van dwingende controle; er is geen wettelijk vermoeden van gelijke tijdverdeling, maar het beginsel dat het kind zoveel tijd met elke ouder doorbrengt als met zijn belang verenigbaar is; ouders leggen bij voorkeur een ouderschapsplan voor. Een ouder die met het kind wil verhuizen, moet de andere ouder zestig dagen vooraf schriftelijk in kennis stellen; bij bezwaar beslist de rechter met een gestructureerde toets. Kinderalimentatie volgt de federale Child Support Guidelines: een tabelbedrag naar het bruto-inkomen van de betalende ouder en het aantal kinderen, per provincie, plus een evenredig aandeel in bijzondere kosten (kinderopvang, medische kosten, studie); bij gedeelde tijd (minstens 40 %) wordt het verschil tussen de twee tabelbedragen berekend; de alimentatie loopt door tijdens studie na de meerderjarigheid. De provinciale inningsdiensten (Family Responsibility Office in Ontario, Maintenance Enforcement Program in Alberta, Revenu Québec) innen automatisch, met loonbeslag, intrekking van rijbewijs en paspoort en beslag op belastingteruggaven. Mediation en ouderschapscursussen zijn in verschillende provincies verplicht voor de procedure. Canada is partij bij het Haags Kinderontvoeringsverdrag van 1980; het zonder toestemming meenemen van een kind naar het buitenland is ontvoering (Criminal Code, artikelen 282 en 283).
De kernpunten
| Begrippen | Ouderschapstijd en beslissingsverantwoordelijkheid (sinds 2021); geen voogdij en omgang meer |
|---|---|
| Criterium | Belang van het kind; gezinsgeweld en dwingende controle uitdrukkelijk in aanmerking genomen; stem van het kind naar leeftijd |
| Tijdverdeling | Geen wettelijk vermoeden van gelijke verdeling; zoveel tijd met elke ouder als met het belang van het kind verenigbaar |
| Alimentatie | Federale tabellen naar inkomen van de betaler en aantal kinderen, per provincie; bijzondere kosten evenredig; verrekening bij gedeelde tijd (40 %) |
| Inning | Provinciale diensten (FRO, MEP, Revenu Québec): loonbeslag, intrekking rijbewijs en paspoort, beslag op belastingteruggaven |
| Verhuizing | Schriftelijke kennisgeving 60 dagen vooraf; rechter beslist bij bezwaar |
| Buitenland | Haags Kinderontvoeringsverdrag 1980; ontvoering door een ouder strafbaar (Criminal Code 282-283) |
In de praktijk
- Stel samen een ouderschapsplan op (kalender, vakanties, school, gezondheid, communicatie, kosten) — de federale overheid biedt een gratis model — en laat het door de rechter bekrachtigen of neem het op in een scheidingsovereenkomst; in veel provincies is een ouderschapscursus en een mediationpoging verplicht voordat de rechter beslist.
- Bereken de alimentatie met de officiële online rekenmodule van Justice Canada op basis van het inkomen van de betaler en de provincie; bijzondere kosten worden naar inkomen verdeeld.
- Registreer de beschikking of overeenkomst bij de provinciale inningsdienst: de alimentatie wordt dan automatisch ingehouden en bij wanbetaling dwingt de dienst af, tot intrekking van rijbewijs en paspoort.
- Geef bij een verhuizing met het kind zestig dagen vooraf schriftelijk kennis; een Nederlandse ouder die met het kind naar Nederland wil terugkeren, heeft de schriftelijke toestemming van de andere ouder of een rechterlijke beslissing nodig — zonder dat is het ontvoering en beveelt de Nederlandse rechter de terugkeer naar Canada binnen zes weken.
- Een Canadese alimentatiebeschikking wordt in Nederland uitgevoerd via het LBIO (Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdragen) op grond van het Haags Alimentatieverdrag van 2007, waarbij Canada partij is; omgekeerd innen de provinciale diensten Nederlandse beschikkingen.
Kosten en vergoeding
Verzoek bij de familierechtbank enkele honderden dollars; advocaat van 2 000 tot 10 000 dollar bij een geschil, rechtsbijstand inkomensafhankelijk; mediation gratis of gesubsidieerd in verschillende provincies; inningsdiensten gratis.
Recente veranderingen
De hervorming van 2021 verving de voogdijterminologie, maakte gezinsgeweld tot verplicht criterium en regelde de verhuizing; de rechtspraak past de dwingende controle steeds vaker toe; verschillende provincies hebben de inning verscherpt en online ouderschapscursussen verplicht gesteld.
Waar u terechtkunt
- Familierechtbank van de provincie (Superior Court, Court of King's Bench, Cour supérieure du Québec); Family Law Information Centres.
- Department of Justice: rekenmodule kinderalimentatie en model ouderschapsplan.
- Provinciale inningsdiensten: Family Responsibility Office (Ontario), Maintenance Enforcement Program (Alberta, BC), Revenu Québec.
- Centrale autoriteit Haags Kinderontvoeringsverdrag: Justice Canada en de provinciale centrale autoriteiten; in Nederland de Centrale autoriteit van het ministerie van Justitie en het LBIO voor alimentatie.
Goed om te weten
Gedeeld ouderschap is in Canada het uitgangspunt in de geest, niet in de cijfers: de rechter zoekt de verdeling die het kind het beste dient en geen fifty-fifty-formule, en gezinsgeweld weegt zwaar. En de alimentatie wordt niet onderhandeld maar berekend: de tabel is de norm, en de inningsdienst zorgt dat ze betaald wordt. Nooit met het kind naar Nederland vertrekken zonder toestemming: Canada en Nederland passen het Haags Verdrag strikt toe.
Bronnen en officiële links
- Divorce Act — artikelen 16 en volgende (parenting orders, relocation) — Justice Canada
- Department of Justice — child support calculator en parenting plan tool — officiële rekenmodule
- Family Responsibility Office (Ontario) — inning van alimentatie — voorbeeld van een provinciale inningsdienst
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.