Yasal çerçeve
Ceza Kanunu'na göre birini yanıltıp mal varlığı zararına uğratmak dolandırıcılıktır: bir ila altı yıl hapis (m. 209); fail kendini görevli gibi tanıtmışsa, önceden anlaşan birkaç kişiyse ya da zarar büyükse bir ila sekiz yıl (m. 210). Bilgisayar dolandırıcılığının cezası bir ila altı yıl hapis ve 6 000 levaya (yaklaşık 3 068 avro) kadar para cezasıdır (m. 212a); utanç verici bilgileri yaymakla tehdit ederek para koparmak (şantaj) bir ila altı yıl hapisle cezalandırılır (m. 213a). 2018 tarihli Ödeme Hizmetleri ve Ödeme Sistemleri Kanunu'na (Zakon za platejnite uslugi i platejnite sistemi, Закон за платежните услуги и платежните системи) göre yetkisiz işlem gecikmeksizin, en geç 13 ay içinde bildirilir (m. 77); ispat yükü bankadadır (m. 78) ve banka, müşterinin hilesinden makul şüphe duyup bunu makamlara bildirmedikçe tutarı en geç bir sonraki iş gününün sonuna kadar iade eder (m. 79). Kayıp ya da çalınan ödeme aracında müşterinin payı en fazla 50 avrodur; hile ya da ağır ihmal hâlinde zararın tamamı müşteriye kalır (m. 80). Banka şikâyete 15, istisnaen 35 iş günü içinde yanıt verir; sonrasında Tüketiciyi Koruma Komisyonu'na bağlı Ödeme Uyuşmazlıkları Uzlaştırma Komisyonu'na (Pomiritelna komisiya za platejni sporove, Помирителна комисия за платежни спорове) başvurulabilir.
T.C. Sofya Büyükelçiliği, Bulgaristan'da oturan bazı kişilerin evlenme, iş bulma ya da arkadaşlık vaadiyle Türk vatandaşlarından para istediği konusunda uyarıyor; failler gerçek kimliklerini kullanmıyor ve telefon numaralarını sık değiştiriyor. Bulgar vatandaşlığını ya da oturma iznini „ayarlayacağını” söyleyip ücret isteyen aracılara da dikkat edin: bunlar yalnızca resmî başvuru ve yasal harçla alınır.
Bulgaristan'da sık rastlanan yöntemlerden biri, kendini polis, banka çalışanı ya da kaza yapmış bir yakının avukatı olarak tanıtıp acil para isteyen telefon dolandırıcılığıdır; Bulgar Merkez Bankası (BNB) da kendini BNB çalışanı olarak tanıtan arayanlara karşı uyarıyor. Sahte kargo mesajları, ilan sitelerindeki sahte ödeme bağlantıları ve izinsiz yatırım platformları da yaygındır. Para Türkiye'deki bir hesaba gittiyse Türkiye'de Cumhuriyet savcılığına da başvurun; iki ülke arasındaki adlî iş birliğinin dayanağı 1978'den beri yürürlükteki Hukukî ve Cezaî Konularda Adlî Yardımlaşma Sözleşmesi'dir.
Temel noktalar
| Dolandırıcılık | m. 209: 1–6 yıl; görevli gibi davranan failde m. 210: 1–8 yıl |
|---|---|
| Bilgisayar dolandırıcılığı | m. 212a: 1–6 yıl ve 6 000 levaya (yaklaşık 3 068 avro) kadar para cezası |
| Yetkisiz ödeme | En geç bir sonraki iş gününün sonuna kadar iade |
| Müşteri payı | En fazla 50 avro; hile ya da ağır ihmalde tamamı |
| Bildirim süresi | Gecikmeksizin, en geç 13 ay |
| Banka şikâyeti | 15 iş günü, istisnaen 35 iş günü içinde yanıt |
| Uzlaştırma | Ücretsiz; öneri iki taraf kabul ederse bağlayıcı |
Uygulamada
- Para gönderdiyseniz hemen bankanızı arayın, işlemin geri çağrılmasını isteyin ve kartlarınızı bloke ettirin; şans ilk saatlerdedir.
- Polise ya da savcılığa şikâyet edin; çevrim içi dolandırıcılığı Organize Suçla Mücadele Genel Müdürlüğü'nün (ГДБОП) cybercrime.bg sitesinden de bildirebilirsiniz. Tercüman isteyebilirsiniz (Ceza Muhakemesi Kanunu m. 21/2).
- Yetkisiz işleme bankaya yazılı itiraz edin; yanıt gelmezse ya da tatmin etmezse Uzlaştırma Komisyonu'na başvurun.
- Mesajları, IBAN'ları ve dekontları saklayın; size önerilen yatırım şirketini Finansal Denetim Komisyonu'nun (КФН) izinsiz şirketler listesinden kontrol edin.
Maliyet ve karşılanma
Polis şikâyeti, cybercrime.bg bildirimi ve Uzlaştırma Komisyonu ücretsizdir; komisyonda yalnızca avukat ve tercüme masraflarınızı karşılarsınız. Yetkisiz işlemde payınız en fazla 50 avrodur. „Paranızı geri alırız” diyen ücretli hizmetler çoğu zaman ikinci bir dolandırıcılıktır.
Son değişiklikler
Ödeme Hizmetleri Kanunu'ndaki tutarlar 1 Ocak 2026'da avroya çevrildi (Bulgar Resmî Gazetesi, sayı 64/2025); müşteri payının üst sınırı artık 50 avro. Finansal Denetim Komisyonu izinsiz şirketler listesini en son Temmuz 2026'da güncelledi.
Nereye başvurulur
- Acil yardım ve polis 112: istenirse Türkçe bilen operatöre bağlanır.
- ГДБОП siber suç birimi: cybercrime.bg.
- Tüketiciyi Koruma Komisyonu 0700 111 22 ve Ödeme Uyuşmazlıkları Uzlaştırma Komisyonu.
- T.C. Sofya Büyükelçiliği, Filibe ve Burgaz Başkonsoloslukları; Türkiye'de Cumhuriyet savcılıkları.
Bilmekte fayda var
Havaleyi siz onayladıysanız banka bunu „yetkisiz işlem” saymaz; tek şans ilk saatlerdeki geri çağırma talebidir. Polis ya da banka çalışanı telefonda para, şifre ya da doğrulama kodu istemez: telefonu kapatın ve kurumu resmî numarasından arayın.
Sık sorulan sorular
Kartımdan haberim olmadan para çekildi; banka iade etmek zorunda mı?
Evet: en geç bir sonraki iş gününün sonuna kadar; ispat yükü bankadadır. Kayıp ya da çalınan kartta payınız en fazla 50 avrodur, şifrenizi ağır ihmalle paylaştıysanız zarar size kalabilir. İşlemi en geç 13 ay içinde bildirin.
Evlenmek istediğini söyleyen biri Bulgaristan'dan para istiyor; ne yapmalıyım?
Para göndermeyin: Sofya Büyükelçiliği bu tür evlilik ve iş vaatlerine karşı uyarıyor. Yazışmaları saklayın; para gönderdiyseniz bankanızı hemen arayın ve Bulgar polisine ya da Türk savcılığına şikâyet edin.
Bankam itirazımı reddetti; mahkeme dışında bir yol var mı?
Evet: Ödeme Uyuşmazlıkları Uzlaştırma Komisyonu ücretsizdir; önerisini iki taraf kabul ederse bağlayıcı olur, aksi hâlde dava yolu açıktır.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- Nakazatelen kodeks — Bulgar Ceza Kanunu (lex.bg) — m. 209–213a
- Zakon za platejnite uslugi i platejnite sistemi (dela.bg) — m. 77–80
- Ödeme Uyuşmazlıkları Uzlaştırma Komisyonu — ücretsiz süreç
- Bulgar Merkez Bankası (BNB) — sahte BNB aramaları uyarısı
- Tüketiciyi Koruma Komisyonu — uzlaştırma — 0700 111 22
- Finansal Denetim Komisyonu — tüketici uyarıları — izinsiz şirketler
- T.C. Sofya Büyükelçiliği — Bulgaristan'dan geçişte dikkat edilecek hususlar — dolandırıcılık uyarısı
- T.C. Adalet Bakanlığı — ikili sözleşmeler — adlî yardımlaşma
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.