Yasal çerçeve
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (7 Nisan 2016) GDPR'dan esinlenir; 1 Haziran 2024'te yürürlüğe giren değişiklik özel nitelikli verileri ve yurt dışına aktarımı GDPR'a yaklaştırdı. Denetim organı Kişisel Verileri Koruma Kurulu'dur: veri sorumlusuna başvuru 30 gün içinde yanıtsız ya da reddedilirse Kurul'a şikâyet edilir (ücretsiz), Kurul idari para cezası (2026'da milyonlarca lira) ve silme kararı verir. Görüntü: FSEK 86 — kişinin resmi rızası olmadan yayınlanamaz (kamuya mal olmuş kişiler, kamusal olaylar, kalabalık istisna); TMK 24–25 kişilik hakkı ve manevi tazminat. Ceza hukuku: TCK 134 özel hayatın gizliliğini ihlal (1–3 yıl; görüntü ve sesin ifşasıyla 2–5 yıl), 135 kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi (1–3 yıl), 136 verilerin yayılması (2–4 yıl), 132 haberleşmenin gizliliği, 123/A ısrarlı takip (2022; 6 ay–2 yıl, eşe ya da eski eşe karşı 1–3 yıl), 245/A yasak cihaz. 5651 sayılı kanunun 9. maddesi kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden 24 saat içinde erişim engeli ve içerik kaldırma kararı sağlar; sosyal ağ temsilcileri kararları 48 saatte uygulamak zorundadır. Çocuklar için KVKK özel bir rıza yaşı belirlemez; ergin olmayanlar adına veli hareket eder.
Temel noktalar
| Kanun | 6698 sayılı KVKK (2016), 2024 GDPR uyumu; Kişisel Verileri Koruma Kurulu |
|---|---|
| Şikâyet | Önce veri sorumlusuna (30 gün), sonra Kurul'a; ücretsiz; VERBİS kayıt sistemi |
| Görüntü hakkı | FSEK 86: rıza gerekli; TMK 24: kişilik hakkı; manevi tazminat |
| Mahrem görüntü | TCK 134/2: 2–5 yıl; TCK 136: 2–4 yıl; şikâyete bağlı değil |
| Israrlı takip | TCK 123/A (2022): 6 ay–2 yıl; eşe/eski eşe 1–3 yıl; 6284 tedbiri de mümkün |
| Erişim engeli | 5651 s. K. m. 9: sulh ceza hâkimliği 24 saat; sosyal ağlar 48 saatte uygular |
| Casus yazılım | TCK 132–134, 243–245: eşin telefonunu izlemek suç; boşanmada delil olarak sınırlı |
| Çocuklar | KVKK'da rıza yaşı yok; veli temsil eder; okul ve uygulamalar için veli rızası |
Uygulamada
- Erişim hakkı: tanışma uygulamasının veri sorumlusuna (KVKK aydınlatma metnindeki adres) yazılı ya da e-posta başvurusuyla kişisel verilerin kopyası ve kullanım amacı istenir; 30 gün içinde yanıt yoksa Kurul'a şikâyet (kvkk.gov.tr formu); yurt dışı merkezli uygulamalar Türkiye temsilcisi bulundurmak zorundadır.
- Fotoğraf ve profil kaldırma: platformların şikâyet formları; sonuç alınamazsa avukatla ya da doğrudan sulh ceza hâkimliğine 5651/9 başvurusu — hâkim 24 saatte erişim engeli verir, karar Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne iletilir; mahrem görüntülerde ek olarak savcılığa TCK 134/136 şikâyeti, şikâyete bağlı olmayan suçtur.
- Eski eşin telefonu izlemesi: şifreleri değiştirin, iki aşamalı doğrulama açın, konum paylaşımı ve «aile» uygulamalarını kontrol edin, delilleri saklayın; savcılığa TCK 132, 134 ve 123/A şikâyeti ve 6284 ile iletişim yasağı tedbiri istenir.
- Kişilik hakkı davası: asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat (nispi harç) ve yayının yasaklanması ihtiyati tedbiri; boşanma davasında eşin özel hayatına ilişkin hukuka aykırı elde edilmiş kayıtlar delil olarak kullanılamaz ve ayrı suç oluşturur.
- Almanya, Fransa, Hollanda ya da Avusturya'daki Türkler GDPR'dan yararlanır (Meta ve Tinder için İrlanda DPC, yerel veri koruma otoriteleri); Türkiye'de ayrıca KVKK ve 5651 erişim engeli, içeriğe Türkiye'den erişimi kesmek için kullanılabilir.
Maliyet ve karşılanma
Kurul'a şikâyet, veri sorumlusuna başvuru, platform formları ve savcılık şikâyeti ücretsizdir; 5651/9 erişim engeli başvurusu harçsızdır, avukatla yapılırsa vekâlet ücreti. Manevi tazminat davasında nispi harç (talep tutarının binde 68,31'i, dörtte biri peşin) ve avukat; adli yardım koşullarında ücretsiz.
Son değişiklikler
KVKK'nın 2024 değişikliğiyle özel nitelikli veri işleme ve yurt dışına aktarım GDPR'a uyumlu hale geldi ve Kurul 2025'te uluslararası platformlara rekor cezalar verdi; sosyal ağ temsilcisi zorunluluğu (2020, 2022) ve 2024'te «dezenformasyon» düzenlemesi tartışmaları sürüyor. Yargıtay 2025'te boşanma davasında eşin telefonundan izinsiz alınan mesajların delil olamayacağını yineledi.
Nereye başvurulur
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu (kvkk.gov.tr): şikâyet formu, rehberler, ALO 198 danışma hattı.
- Sulh ceza hâkimliği: 5651/9 erişim engeli ve içerik kaldırma; Erişim Sağlayıcıları Birliği uygular.
- Cumhuriyet savcılığı ve Siber Suçlarla Mücadele: TCK 134, 136, 123/A şikâyetleri.
- BTK — ihbarweb.org.tr: yasa dışı içerik ihbarı; StopNCII.org yetişkinlerin mahrem görüntüleri için.
Bilmekte fayda var
Fotoğraf çekilmesine izin vermek yayınlanmasına izin vermek değildir — FSEK 86'nın en çok unutulan kuralı. Mahrem görüntülerin yayılması şikâyete bağlı olmayan bir suçtur: savcılık kendiliğinden kovuşturur, ama erişim engeli için sizin sulh ceza hâkimliğine başvurmanız gerekir. Eşin telefonunu gizlice izlemek boşanmada delil getirmez, suç getirir.
Sık sorulan sorular
Tinder'dan bütün verilerimi silmesini isteyebilir miyim?
Evet: KVKK'nın 11. maddesiyle silme ve yok etme talebi veri sorumlusuna yapılır, 30 gün içinde yanıt verilmezse Kurul'a şikâyet edilir; uygulamadaki hesabı kapatmak sunuculardaki verilerin silinmesi anlamına gelmez. Yurt dışı merkezli uygulamanın Türkiye temsilcisi de muhataptır.
Eski sevgilim mahrem fotoğraflarımı paylaştı, ne yapabilirim?
Savcılığa TCK 134/2 ve 136 şikâyeti (2–5 yıl; şikâyete bağlı değil), sulh ceza hâkimliğinden 24 saatte erişim engeli, platforma bildirim ve StopNCII.org; 6284 sayılı kanunla iletişim yasağı ve asliye hukukta manevi tazminat ile yayın yasağı tedbiri istenebilir.
İşveren ya da okul tanışma profilime bakabilir mi?
Herkese açık profil görülebilir ama hesaba erişim istenemez ve özel hayat nedeniyle yaptırım uygulanamaz; İş Kanunu ve Anayasa'nın özel hayatın gizliliği ilkesi korur, işten çıkarmada iş mahkemesinde işe iade ve ayrımcılık tazminatı istenir.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (mevzuat.gov.tr) — tam metin, 2024 değişikliğiyle
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu — şikâyet ve rehberler
- 5651 sayılı Kanun — 9. madde, erişim engeli (mevzuat.gov.tr) — tam metin
- Türk Ceza Kanunu — 132–140. maddeler, özel hayata karşı suçlar (mevzuat.gov.tr) — tam metin
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.