Yasal çerçeve
Abortion Act 1967 gebeliğin sonlandırılmasını doğrudan yasallaştırmaz: iki kayıtlı hekimin yasal bir gerekçenin bulunduğunda anlaşması hâlinde Offences Against the Person Act 1861'deki suçlara karşı bir savunma sağlar. Kuzey İrlanda farklı bir yol izledi — orada 2019'da suç olmaktan çıkarıldı ve 2020'de yönetmelikler getirildi.
Türkiye'de yaşayanların bildiği kurallardan farklar: Türkiye'de süre 10 haftadır ve evli kadınlar için eşin rızası aranır; Birleşik Krallık'ta süre 24 haftadır, karar yalnızca kadına aittir ve eşin rızası, bilgisi ya da imzası istenmez. Sağlayıcıya (BPAS, MSI) GP'ye gitmeden doğrudan başvurulur ve erken gebelikte haplar telefon görüşmesinden sonra eve gönderilir. 16 yaş altı genç kızlar „Gillick competent” iseler kendi rızalarıyla işlem yaptırabilir ve gizlilik korunur.
Temel noktalar
| Süre | Ana gerekçede (bedensel ya da ruhsal sağlık riskinin sonlandırmadan büyük olması) 24 hafta; ağır fetal anomali ya da ağır kalıcı hasarda süre yok |
|---|---|
| Onay | İki kayıtlı hekim bir gerekçeyi belgelemeli |
| Teletıp | 10 haftaya kadar iki hap da evde alınabilir; İngiltere ve Galler'de 2022'de kalıcı oldu, İskoçya'da benzeri var |
| 16 yaş altı | Gillick competent iseler rıza verebilir; gizlilik uygulanır |
| Eşin rızası | Aranmaz — Türkiye'deki kuralın aksine |
| Kuzey İrlanda | 2019'da suç olmaktan çıkarıldı; hizmetler o zamandan beri sağlanıyor, erişim düzensiz olsa da |
| Güvenli erişim bölgeleri | Kliniklerin çevresinde tampon bölgeler İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda'da yürürlükte |
| Yasa | Abortion Act 1967; 1861 Yasası'ndaki temel suç hiç kaldırılmadı |
| Suç olmaktan çıkarma | 2025'te Avam Kamarası oylaması kendi gebeliğini sonlandıran kadınların cezaî sorumluluğunun kaldırılmasını destekledi |
| Ücret | Yerleşikler için NHS'te ücretsiz, NHS'in görevlendirdiği bağımsız sağlayıcılar dahil |
Uygulamada
- Bir sağlayıcıya (BPAS, MSI Reproductive Choices, NUPAS) doğrudan başvurun — önce GP'ye gitmeniz gerekmez; genellikle daha hızlı ve aynı biçimde ücretsizdir.
- Erken ilaçla sonlandırma için uzaktan görüşme çoğu zaman yeter.
- Gebelik yaşı belirsizse tarihleme ultrasonu bekleyin.
- Doğum kontrolü aynı randevuda önerilir, uzun etkili yöntemler dahil.
- Sınıra yakınsanız aradığınızda söyleyin — sağlayıcılar gebelik yaşına göre öncelik verir.
- NHS'in görevlendirdiği hizmetlerden yararlanmak için yerleşik statü ya da NHS numarası gerekmez — olağan ikamet yeter; Türkçe tercüman ücretsizdir ve görüşme gizlidir.
Maliyet ve karşılanma
Yerleşikler için NHS'te ücretsiz, NHS'in görevlendirdiği bağımsız sağlayıcılar dahil. Yurt dışından gelenler özel öder: ilaçla sonlandırma yaklaşık 500 sterlinden başlar.
Son değişiklikler
1967 Yasası'nın arkasındaki ceza hukuku duruyor ve Parlamento kadınların cezaî sorumluluğunun tamamen kaldırılmasını defalarca tartıştı; 2025 oylaması bu değişikliği destekledi. Eski özetlere güvenmeden önce güncel durumu kontrol edin.
Nereye başvurulur
- BPAS, MSI Reproductive Choices ve NUPAS — başlıca görevlendirilmiş sağlayıcılar, telefon ya da çevrim içi doğrudan başvuru.
- Acil danışma için NHS 111.
- Sonrasında doğum kontrolü için cinsel sağlık klinikleri.
Bilmekte fayda var
Kliniklerin çevresindeki güvenli erişim bölgeleri, protestocuların 150 metre içinde hastalara yaklaşamayacağı anlamına gelir; ihlal suçtur. Hekim ve klinik eşe ya da aileye bilgi vermez. 10. haftadan sonra gözetimsiz hap alan kadın ise 1861 tarihli ceza yasasına hâlâ tabidir — suç olmaktan çıkarma tartışması bundan doğar.
Sık sorulan sorular
Eşimin rızası ya da bilgisi gerekir mi?
Hayır. Birleşik Krallık'ta karar yalnızca gebe kadına aittir; hekim ve sağlayıcı eşe bilgi vermez, imza istenmez. Türkiye'de evli kadınlar için aranan eş rızası burada uygulanmaz; Türk vatandaşı olmak bunu değiştirmez, çünkü işlem İngiliz hukukuna tabidir.
Ne kadar beklenir?
NHS başvurudan bir hafta içinde görüşme ve bir hafta içinde işlem hedefler; teletıpta haplar birkaç günde postayla gelir. 20 haftanın üzerinde merkez sayısı azalır ve büyük bir şehre seyahat gerekebilir.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- NHS — abortion — NHS'te işlem nasıl alınır, yöntemler, süreler
- BPAS — en büyük sağlayıcı, çevrim içi başvuru ya da 03457 30 40 30
- legislation.gov.uk — yasaların kabul edilmiş ve güncellenmiş metinleri
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.