Ramy prawne
Family Law Act rozciąga swoje przepisy majątkowe i alimentacyjne na związki de facto, w tym związki osób tej samej płci, gdy para mieszkała razem na prawdziwie domowej podstawie przez dwa lata, ma wspólne dziecko lub zarejestrowała związek w rejestrze stanowym. Skutki są prawie identyczne z małżeństwem.
Dla Polaków w Australii dwie strony medalu. Pozytywna: partner de facto Australijczyka lub stałego rezydenta dostaje wizę partnerską na tych samych zasadach co małżonek po 12 miesiącach wspólnego życia (lub od razu po rejestracji związku w stanie, który to umożliwia — NSW, Wiktoria, Queensland, Tasmania, ACT, Australia Południowa). Ostrzegawcza: po dwóch latach wspólnego życia w Australii partner ma prawie takie same roszczenia majątkowe jak małżonek — także do mieszkania w Polsce, które sąd australijski wliczy do puli, jeśli ma jurysdykcję. W Polsce status de facto nie ma żadnych skutków; partner dziedziczy tylko z testamentu, płacąc 12–20 % podatku.
Najważniejsze punkty
| Próg | Dwa lata wspólnego zamieszkania, dziecko, rejestracja lub istotny wkład |
|---|---|
| Majątek | Te same ramy ustawowe co dla małżeństw |
| Superannuation | Podlega podziałowi, jak dla małżeństw |
| Alimenty | Dostępne na tych samych zasadach |
| Termin | Dwa lata od końca związku, wobec roku po rozwodzie |
| Rejestracja | Stanowe rejestry związków dają dowód i mogą skrócić próg |
| Binding financial agreements | Dostępne przed, w trakcie lub po związku de facto |
| Wiza partnerska | Dla partnera de facto po 12 miesiącach lub po rejestracji związku |
| Polska | Brak skutków; partner dziedziczy tylko z testamentu |
W praktyce
- Jeśli chcecie uniknąć domyślnego reżimu, podpiszcie binding financial agreement z niezależną poradą prawną dla każdej strony — także co do majątku w Polsce.
- Rejestracja związku upraszcza dowód dla imigracji, superannuation i celów spadkowych.
- Sporządzić testamenty — reguły dziedziczenia ustawowego partnerów de facto różnią się według stanu; dla mieszkania w Polsce polski testament notarialny.
- Pamiętać o dwuletnim terminie po separacji.
- Do wizy partnerskiej gromadzić dowody wspólnego życia od pierwszego dnia (wspólny najem, konto, rachunki, zdjęcia, oświadczenia świadków — formularz 888).
Koszt i refundacja
Binding financial agreements są drogie, bo obie strony potrzebują osobnej porady (2 000–5 000 AUD) — ale znacznie tańsze niż proces. Wiza partnerska ok. 9 000 AUD.
Ostatnie zmiany
Australijskie podejście należy do najbardziej kompleksowych na świecie: decyzja o niezawieraniu małżeństwa ma niewielki wpływ na skutki finansowe.
Gdzie się zwrócić
- Federal Circuit and Family Court of Australia.
- Stanowe rejestry związków.
- Komisje pomocy prawnej i środowiskowe ośrodki prawne.
- Department of Home Affairs — wiza partnerska.
Warto wiedzieć
Dwa lata wspólnego mieszkania w Sydney to prawie małżeństwo — partner może żądać podziału majątku, w tym superannuation, i alimentów, nawet gdy para nigdy tego nie planowała. Kto ma majątek w Polsce, powinien to uregulować w binding financial agreement. I odwrotnie: w Polsce ten sam związek nie daje nic.
Najczęstsze pytania
Czy partner z Polski może dostać wizę bez ślubu?
Tak — po 12 miesiącach udokumentowanego wspólnego życia (lub od razu po rejestracji związku w stanie) partner de facto obywatela lub stałego rezydenta składa wniosek o wizę partnerską na tych samych zasadach co małżonek. Wymaga to dowodów wspólnego gospodarstwa, finansów, życia społecznego i zobowiązania.
Czy status de facto liczy się w Polsce?
Nie. Polska nie zna żadnej formy związku nieformalnego ani rejestrowanego; zarejestrowany związek australijski nie ma w Polsce skutków. Zabezpieczenie w Polsce to testament notarialny i ewentualnie darowizna.
Źródła i linki urzędowe
- Federal Register of Legislation — prawo federalne w wersji uchwalonej i obowiązującej
- Services Australia — usługi rządowe i świadczenia
- Department of Home Affairs — Partner visa — wiza partnerska dla małżonków i partnerów de facto
Sprawdzone linki do źródeł urzędowych lub referencyjnych. Otwierają się w nowej karcie.