Ramy prawne
Po wyjściu z UE Wielka Brytania zachowała RODO w formie krajowej. UK GDPR i Data Protection Act 2018 dają prawa dostępu, sprostowania, usunięcia, ograniczenia, przenoszenia i sprzeciwu, egzekwowane przez Information Commissioner's Office (ICO). Reformy uchwalone w 2025 roku (Data (Use and Access) Act) wprowadziły ukierunkowane zmiany w badaniach, zautomatyzowanym podejmowaniu decyzji i obsłudze skarg.
Dla Polaków w UK ważne jest, że UK ma decyzję UE o adekwatności — dane mogą płynąć swobodnie między Polską a UK w obie strony, a polskie firmy (banki, sklepy, operatorzy) obsługujące klientów w UK podlegają zarówno RODO, jak i UK GDPR. Skargę na polską firmę składa się w UODO po polsku; na brytyjską — w ICO po angielsku (ICO ma formularz online i infolinię).
Najważniejsze punkty
| Wniosek o dostęp | Bezpłatny, odpowiedź w ciągu miesiąca, przedłużalna przy złożonych wnioskach |
|---|---|
| Usunięcie | Dostępne, gdy dane nie są już potrzebne lub zgoda została wycofana |
| Marketing bezpośredni | Bezwzględne prawo sprzeciwu |
| Regulator | Information Commissioner's Office, kary do 17,5 mln funtów lub 4 % globalnego obrotu |
| PECR | Odrębne zasady dotyczące ciasteczek, e-maili marketingowych i telefonów |
| Skargi | Organizacje muszą teraz obsługiwać skargi o ochronę danych w określonej procedurze przed eskalacją |
| Dane szczególne | Zdrowie, życie seksualne i orientacja seksualna mają surowsze warunki |
| UK GDPR | Zachowana wersja, zmieniana ustawami krajowymi od wyjścia z UE |
| Odszkodowanie | Wymaga szkody materialnej lub niematerialnej; sądy ograniczyły roszczenia o niskiej wartości |
| Adekwatność | Decyzja UE pozwala na swobodny przepływ danych między Polską a UK |
W praktyce
- Napisać najpierw do organizacji, powołując właściwe prawo ustawowe; zachować dowód daty.
- Jasno określić, czego się chce: kopii danych, usunięcia lub zakończenia marketingu.
- Przy braku odpowiedniej odpowiedzi w ustawowym terminie złożyć skargę do regulatora — jest bezpłatna.
- Przy aplikacjach randkowych, zdrowotnych i płodnościowych pytać konkretnie o udostępnianie stronom trzecim i transfery zagraniczne.
- Wysłać wniosek do inspektora ochrony danych organizacji i zachować dowód doręczenia.
- Po upływie terminu złożyć skargę do ICO online — to bezpłatne i zajmuje minuty.
Koszt i refundacja
Wszystkie skargi i wnioski o dostęp są bezpłatne.
Ostatnie zmiany
Reformy z 2025 roku dostosowały kilka zasad wywodzących się z RODO, zachowując ogólną strukturę, po części by utrzymać decyzję UE o adekwatności pozwalającą na swobodny przepływ danych do UK; Komisja Europejska odnowiła adekwatność w 2025 roku.
Gdzie się zwrócić
- Information Commissioner's Office — formularz skargi online i infolinia 0303 123 1113.
- Inspektor ochrony danych organizacji, którego dane muszą być opublikowane.
- Which? i Citizens Advice — sprawy konsumenckie.
- UODO w Warszawie — skargi po polsku na administratorów z siedzibą w Polsce.
Warto wiedzieć
Wniosek o dostęp (subject access request) to najostrzejsze i najrzadziej używane narzędzie: zmusza organizację do ujawnienia, co o tobie wie, skąd to ma i komu przekazała — także pracodawcę i agencję pracy. W sporach z pracodawcą Polacy rzadko z niego korzystają, choć jest bezpłatny i ma miesięczny termin.
Najczęstsze pytania
Do kogo złożyć skargę na firmę, która ma siedzibę w Polsce, ale sprzedaje w UK?
Do UODO po polsku (firma podlega RODO) albo do ICO, jeśli oferuje towary lub usługi osobom w UK (podlega wtedy też UK GDPR). Oba organy współpracują na podstawie decyzji o adekwatności; szybszy jest zwykle organ w kraju siedziby firmy.
Jak złożyć skargę o ochronę danych?
Najpierw na piśmie do organizacji — żądać dostępu, sprostowania lub usunięcia, z terminem. Bez zadowalającej odpowiedzi zwrócić się do ICO; postępowanie jest bezpłatne i możliwe online. Załączyć korespondencję. Niezależnie można dochodzić odszkodowania przed sądem cywilnym, ale kwoty są niskie.
Źródła i linki urzędowe
- ICO — your data matters — prawa, wzory pism, formularz skargi
- GOV.UK — oficjalny portal usług publicznych i praw
- legislation.gov.uk — ustawy w wersji uchwalonej i skonsolidowanej
Sprawdzone linki do źródeł urzędowych lub referencyjnych. Otwierają się w nowej karcie.