Yasal çerçeve
AB'den ayrıldıktan sonra Birleşik Krallık GDPR'yi iç hukuk biçiminde korudu. UK GDPR ve Data Protection Act 2018, Information Commissioner's Office (ICO) tarafından uygulanan erişim, düzeltme, silme, kısıtlama, taşınabilirlik ve itiraz hakları verir. 2025'te kabul edilen reformlar (Data (Use and Access) Act) araştırma, otomatik karar verme ve şikâyet işleme alanlarında hedefli değişiklikler yaptı.
Türk vatandaşları için önemli noktalar: Birleşik Krallık'taki haklar Türkiye'deki KVKK'dan daha geniştir (örneğin silme ve taşınabilirlik hakkı daha nettir, cezalar çok daha yüksektir). Türkiye, Birleşik Krallık'ın „yeterli koruma” kararına sahip olmadığı için İngiliz şirketlerinin Türkiye'ye veri aktarımı standart sözleşme hükümleri gibi ek güvenceler gerektirir. Türkiye merkezli bir şirkete karşı şikâyet Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na (KVKK) Türkçe yapılır; İngiliz şirketine karşı ICO'ya İngilizce (çevrim içi form ve yardım hattı vardır).
Temel noktalar
| Erişim talebi | Ücretsiz, bir ay içinde yanıt, karmaşık taleplerde uzatılabilir |
|---|---|
| Silme | Veriler artık gerekli değilse ya da rıza geri çekilmişse mümkün |
| Doğrudan pazarlama | Mutlak itiraz hakkı |
| Denetleyici | Information Commissioner's Office; 17,5 milyon sterline ya da küresel cironun yüzde 4'üne kadar ceza |
| PECR | Çerezler, pazarlama e-postaları ve aramalar için ayrı kurallar |
| Şikâyetler | Kuruluşlar veri koruma şikâyetlerini artık üst mercie gitmeden önce tanımlı bir süreçle ele almak zorunda |
| Özel kategori veriler | Sağlık, cinsel yaşam ve cinsel yönelim daha sıkı koşullara tabi |
| UK GDPR | AB'den ayrılıştan beri iç mevzuatla değiştirilen korunmuş sürüm |
| Tazminat | Maddi ya da manevi zarar gerekir; mahkemeler düşük değerli talepleri kısıtladı |
| Türkiye'ye aktarım | Yeterlilik kararı yok; ek güvenceler gerekir |
Uygulamada
- Önce kuruluşa ilgili yasal hakka atıfla yazın; tarih kanıtını saklayın.
- Ne istediğinizi açıkça belirtin: verilerinizin kopyası, silme ya da pazarlamanın durdurulması.
- Yasal süre içinde yeterli yanıt gelmezse denetleyiciye şikâyet edin — ücretsizdir.
- Flört, sağlık ve üreme uygulamalarında üçüncü taraflarla paylaşımı ve yurt dışı aktarımları özellikle sorun.
- Talebi kuruluşun veri koruma görevlisine gönderin ve teslim kanıtını saklayın.
- Süre geçerse ICO'ya çevrim içi şikâyet edin — ücretsizdir ve dakikalar alır.
Maliyet ve karşılanma
Tüm şikâyetler ve erişim talepleri ücretsizdir.
Son değişiklikler
2025 reformları, kısmen AB'nin verilerin Birleşik Krallık'a serbestçe akmasını sağlayan yeterlilik kararını korumak için genel yapıyı sürdürerek GDPR kökenli birkaç kuralı ayarladı; Avrupa Komisyonu yeterliliği 2025'te yeniledi.
Nereye başvurulur
- Information Commissioner's Office — çevrim içi şikâyet formu ve yardım hattı 0303 123 1113.
- Kuruluşun bilgileri yayımlanması zorunlu veri koruma görevlisi.
- Which? ve Citizens Advice — tüketici konuları.
- Türkiye merkezli veri sorumluları için Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK).
Bilmekte fayda var
Erişim talebi (subject access request) en keskin ve en az kullanılan araçtır: kuruluşu hakkınızda ne bildiğini, nereden aldığını ve kime aktardığını açıklamaya zorlar — işvereni ve iş bulma ajansını da. İşverenle uyuşmazlıklarda göçmen çalışanlar bundan nadiren yararlanır; oysa ücretsizdir ve bir aylık süresi vardır.
Sık sorulan sorular
Merkezi Türkiye'de olan ama Birleşik Krallık'ta satış yapan şirketi nereye şikâyet ederim?
Türkçe olarak KVKK'ya (şirket Türk hukukuna tabidir) ya da Birleşik Krallık'taki kişilere mal veya hizmet sunuyorsa (o zaman UK GDPR'ye de tabidir) ICO'ya. Türkiye ile Birleşik Krallık arasında yeterlilik kararı olmadığı için iş birliği sınırlıdır; genellikle şirketin merkezinin bulunduğu ülkedeki kurum daha hızlıdır.
Veri koruma şikâyeti nasıl yapılır?
Önce kuruluşa yazılı olarak — süre vererek erişim, düzeltme ya da silme isteyin. Tatmin edici yanıt gelmezse ICO'ya başvurun; süreç ücretsizdir ve çevrim içi yapılabilir. Yazışmanızı ekleyin. Bundan bağımsız olarak hukuk mahkemesinde tazminat isteyebilirsiniz, ancak tutarlar düşüktür.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- ICO — your data matters — haklar, örnek mektuplar, şikâyet formu
- GOV.UK — kamu hizmetleri ve haklar için resmî portal
- legislation.gov.uk — yasaların kabul edilmiş ve güncellenmiş metinleri
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.