Het wettelijke kader
Het Surinaamse Wetboek van Strafrecht, oorspronkelijk een kopie van het Nederlandse van 1886, werd in 2009 ingrijpend herzien voor de zedenmisdrijven: de definitie van verkrachting werd verruimd tot elke seksuele penetratie zonder toestemming, ongeacht het geslacht en ook binnen het huwelijk, en de leeftijdsgrenzen werden gelijkgetrokken. Seksuele handelingen met een kind onder 12 jaar zijn altijd zwaar strafbaar; met een jongere van 12 tot 16 strafbaar, met zwaardere straffen bij gezagsverhouding; vanaf 16 jaar geldt de seksuele meerderjarigheid. De wet stelt ook aanranding, ontucht met misbruik van gezag, kinderpornografie en, sinds de Wet Bestrijding Huiselijk Geweld van 2009, het seksueel geweld binnen het gezin strafbaar met een beschermingsbevel. De aangifte gebeurt bij elk politiebureau of bij de Jeugdzaken- en zedenafdeling in Paramaribo; het Bureau Slachtofferzorg van het ministerie van Justitie en Politie begeleidt slachtoffers, en de Stichting Stop Geweld tegen Vrouwen en het Bureau Vrouwenzaken bieden opvang en advies. Het medisch-forensisch onderzoek gebeurt in het Academisch Ziekenhuis. De gerechtelijke achterstand en de sociale druk maken dat de meeste feiten niet gemeld worden, vooral in het binnenland.
De kernpunten
| Seksuele meerderjarigheid | 16 jaar; onder 12 altijd zwaar strafbaar; 12-16 strafbaar |
|---|---|
| Verkrachting | Ruim gedefinieerd sinds 2009: elke penetratie zonder toestemming, ook binnen het huwelijk |
| Aangifte | Politie (115) of de Jeugdzaken- en zedenafdeling in Paramaribo |
| Hulp | Bureau Slachtofferzorg (Justitie en Politie); Stichting Stop Geweld tegen Vrouwen; Bureau Vrouwenzaken |
| Forensisch onderzoek | Academisch Ziekenhuis Paramaribo, op verwijzing van de politie |
| Vervolging | Traag; grote achterstand; lage meldingsgraad |
In de praktijk
- Doe aangifte zo snel mogelijk bij de politie en vraag om een vrouwelijke rechercheur van de zedenafdeling; de politie verwijst voor het medisch onderzoek naar het Academisch Ziekenhuis, waar sporen kunnen worden vastgelegd.
- Het Bureau Slachtofferzorg begeleidt bij de aangifte, de medische zorg en de procedure; de Stichting Stop Geweld tegen Vrouwen biedt psychologische hulp en, bij gevaar, opvang.
- Vraag bij geweld door de partner een beschermingsbevel bij de Kantonrechter op grond van de Wet Bestrijding Huiselijk Geweld; het kan binnen dagen worden uitgesproken.
- Nederlanders in Suriname kunnen ook in Nederland aangifte doen na terugkeer; de Nederlandse ambassade helpt bij het contact met de politie en de zorg ter plaatse.
Kosten en vergoeding
Aangifte, medisch onderzoek en de hulp van het Bureau Slachtofferzorg en de stichtingen zijn gratis; een advocaat voor het slachtoffer wordt niet automatisch toegewezen, het Bureau voor Rechtshulp helpt bij lage inkomens.
Recente veranderingen
De regering kondigde in 2023-2025 een versterking van de zedenafdeling en van het Bureau Slachtofferzorg aan, en campagnes tegen seksueel geweld in het binnenland; het nieuw Burgerlijk Wetboek van 2025 raakte het strafrecht niet.
Waar u terechtkunt
- Politie Suriname (115) en de Jeugdzaken- en zedenafdeling in Paramaribo.
- Bureau Slachtofferzorg, ministerie van Justitie en Politie.
- Stichting Stop Geweld tegen Vrouwen en het Bureau Vrouwenzaken.
Goed om te weten
De wet is sinds 2009 modern, de praktijk niet: zaken slepen jaren aan en slachtoffers worden onder druk gezet om de aangifte in te trekken, vooral als de dader familie is. Laat de aangifte en het medisch verslag meteen vastleggen en vraag een kopie: intrekken kan later altijd nog, bewijs verzamelen niet.
Bronnen en officiële links
- Korps Politie Suriname — politie
- Overheid van Suriname — ministerie van Justitie en Politie — officieel portaal
- Nederland Wereldwijd — Suriname — hulp voor Nederlanders
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.