Het wettelijke kader
De artikelen 355 tot 358 van het Surinaamse Wetboek van Strafrecht, overgenomen van het Nederlandse wetboek van 1886, stellen de afbreking strafbaar voor de vrouw en voor wie ze uitvoert, met zwaardere straffen voor artsen en bij ontbreken van toestemming. De rechtspraak en de medische praktijk aanvaarden een uitzondering bij levensgevaar voor de vrouw, als medische noodzaak. De wet wordt echter niet gehandhaafd: de Stichting Lobi Health Center, die de gezinsplanning verzorgt, en de gynaecologen van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo schatten het aantal afbrekingen op enkele duizenden per jaar, meestal met misoprostol dat in apotheken en op de zwarte markt verkrijgbaar is, of in privépraktijken tegen betaling. De ziekenhuizen behandelen de complicaties van onveilige afbrekingen zonder aangifte. Wetsvoorstellen om de afbreking te legaliseren binnen een termijn werden meermaals ingediend in De Nationale Assemblée, met verzet van religieuze organisaties, en niet aangenomen. De anticonceptie en de noodpil zijn wel vrij beschikbaar.
De kernpunten
| Wet | Strafbaar (artikelen 355-358 Wetboek van Strafrecht), behalve bij levensgevaar voor de vrouw |
|---|---|
| Straffen | Gevangenisstraf voor de vrouw en de uitvoerder; zwaarder voor artsen en zonder toestemming |
| Praktijk | Enkele duizenden afbrekingen per jaar, niet vervolgd; misoprostol en privépraktijken |
| Complicaties | Behandeld in de ziekenhuizen zonder aangifte |
| Hervorming | Wetsvoorstellen meermaals ingediend, niet aangenomen; nieuw BW 2025 zonder wijziging |
| Noodpil | Vrij verkrijgbaar in apotheken en bij Lobi |
In de praktijk
- Wie onbedoeld zwanger is, kan bij Stichting Lobi terecht voor een vertrouwelijk gesprek, een zwangerschapstest, informatie en anticonceptie na afloop; Lobi voert geen afbrekingen uit maar begeleidt.
- Bij koorts, hevig bloedverlies of pijn na een afbreking: ga naar de spoedeisende hulp van een ziekenhuis; de behandeling van complicaties is medische zorg, wordt door het SZF gedekt en leidt niet tot aangifte.
- Vrouwen met een Nederlands paspoort of verblijf kunnen in Nederland gratis (inwoners) of tegen betaling (niet-inwoners, 500 à 1 200 euro) worden behandeld tot 22 weken; de reis is de grootste kost.
- Gebruik na een afbreking meteen een betrouwbare anticonceptie: het spiraal en de prikpil zijn bij Lobi en de Regionale Gezondheidsdienst goedkoop verkrijgbaar.
Kosten en vergoeding
Een afbreking in een privépraktijk kost enkele honderden tot enkele duizenden Surinaamse dollars; misoprostol enkele tientallen dollars; de behandeling van complicaties in het ziekenhuis wordt door het SZF gedekt.
Recente veranderingen
De discussie over legalisering laaide op na de uitbreiding van de Nederlandse en Guyanese wetgeving en de cijfers van Lobi over onveilige afbrekingen; De Nationale Assemblée nam in 2025-2026 geen wet aan.
Waar u terechtkunt
- Stichting Lobi Health Center in Paramaribo: gezinsplanning, gesprekken, anticonceptie.
- De Regionale Gezondheidsdienst (RGD) en de Medische Zending voor het binnenland.
- De spoedeisende hulp van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo bij complicaties.
Goed om te weten
Misoprostol van de zwarte markt is vaak vervalst of verkeerd gedoseerd, en een afbreking na twaalf weken zonder medische begeleiding is levensgevaarlijk. Wie geen andere weg ziet, zoekt minstens medische begeleiding vóór en na, en aarzelt niet om naar het ziekenhuis te gaan bij complicaties: niemand wordt daar aangegeven.
Bronnen en officiële links
- Stichting Lobi Health Center — gezinsplanning en seksuele gezondheid
- Overheid van Suriname — ministerie van Volksgezondheid — officieel portaal
- Nederland Wereldwijd — Suriname — informatie voor Nederlanders
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.