Yasal çerçeve
İngiltere ve Galler'de evlat edinme Adoption and Children Act 2002, İskoçya'da Adoption and Children (Scotland) Act 2007, Kuzey İrlanda'da 1987 düzenlemesinin yerini nihayet alan Adoption and Children Act (Northern Ireland) 2022 ile düzenlenir. Tek bir evlat edinme biçimi vardır: adoption order ebeveyn sorumluluğunu tamamen ve kalıcı olarak devreder. Başvuranlar evli, hayat ortaklığında, birlikte yaşayan ya da bekâr olabilir; üst yaş sınırı yoktur, yalnızca çocukla orantılı sağlık ve enerji beklenir.
İngiliz sistemi zaten koruma altındaki çocuklar etrafında kurulmuştur. Büyük çoğunluk eve güvenle dönemedikleri için verilen bir placement order sonrasında yerleştirilir; bu, öz ebeveynlerin genellikle rıza göstermediği ve mahkemenin bu rızadan vazgeçtiği anlamına gelir. Bu her şeyi şekillendirir: çocuklar evlat edinenlerin beklediğinden ortalama daha büyüktür, çoğunun kardeşi vardır ve çoğu ihmal ya da doğum öncesi alkol-madde maruziyetinin etkilerini taşır.
2005'te getirilen special guardianship evlat edinmeden hızlı büyüdü. Bakıcıya — çok sık bir anneanne ya da teyzeye — yasal soybağını korurken günlük ebeveyn sorumluluğu verir ve bir destek paketiyle gelir. Akraba durumlarında artık varsayılan yoldur ve mahkemeler neden yerine evlat edinme istendiğini sorar.
Evlat edinme sonrası ilişki değişti. Tam kapanma artık norm değil: pek çok yerleştirme ajans aracılığıyla mektup teması içerir ve politika açıkça daha açık düzenlemelere kayıyor; çünkü evlat edinilen gençler plan ne derse desin öz ailelerini sosyal medyada buluyor.
Eşcinsel çiftler: ortak evlat edinme İngiltere ve Galler'de Adoption and Children Act 2002'den, İskoçya'da 2009'dan, Kuzey İrlanda'da 2013'ten beri açıktır.
Birleşik Krallık'ta yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'den çocuk evlat edinmesi Lahey Sözleşmesi'ne göre ülkeler arası evlat edinmedir: Birleşik Krallık'ta home study, Department for Education ücreti, Türk tarafında merkezî makam olarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. Türkiye'de yaşayan ailelere öncelik verilir ve akraba çocuğu bile aynı iki taraflı usulden geçer; Türkiye'deki bir mahkemeden alınan evlat edinme kararı Birleşik Krallık'ta ancak Lahey usulü izlenmişse otomatik tanınır.
Temel noktalar
| Yasalar | Adoption and Children Act 2002 (İngiltere ve Galler); 2007 Yasası (İskoçya); 2022 Yasası (Kuzey İrlanda) |
|---|---|
| Biçim | Tek bir adoption order, tam ve geri alınamaz; basit evlat edinme yok |
| Asgari yaş | 21 (partneriyle birlikte evlat edinen öz ebeveyn için 18) |
| Kim başvurabilir | Evli, hayat ortaklığında ya da kalıcı ilişkide birlikte yaşayan çiftler ve bekârlar |
| Alternatif | Soybağını kesmeden günlük yetkiyi devreden special guardianship order |
| Lahey Sözleşmesi | 2003'ten beri taraf (Türkiye 2004'ten beri) |
Uygulamada
- Yerel yönetimin evlat edinme servisine ya da gönüllü bir evlat edinme ajansına başvurun ve bilgilendirme etkinliğine katılın.
- Birinci aşamayı tamamlayın: kontroller, referanslar, sağlık raporu, DBS (sabıka kaydı) ve hazırlık eğitimi — genellikle iki ay; Türk vatandaşları Türkiye'den adli sicil kaydı da sunar.
- İkinci aşamayı tamamlayın: home study ve Prospective Adopter's Report, sonra ajansın evlat edinme panelince onay — genellikle dört ay.
- Ajans ya da ulusal kayıt aracılığıyla bir çocukla eşleştirilin, sonra eşleştirme paneli ve tanışma.
- Çocuk gereken süre boyunca sizinle yaşadıktan sonra aile mahkemesinden adoption order isteyin.
- Karardan sonra çocuğu Londra Başkonsolosluğu'na bildirin: Türk vatandaşlığı ve nüfus kaydı için tescil gerekir; İngiliz tam evlat edinmesi Türk hukukunda da evlat edinme olarak tanınır.
Maliyet ve karşılanma
Yerel yönetim aracılığıyla yurt içi evlat edinme başvurana ücretsizdir; evlat edinenler terapötik destek için Adoption Support Fund'a hak kazanabilir. Ülkeler arası evlat edinme, home study ücreti, Department for Education ücretleri, tercüme ve seyahat dahil 9 000–25 000 sterlin tutar. Yasal evlat edinme izni ve ödeneği annelik iznini yansıtır: 52 haftaya kadar, 39'u ücretli.
Son değişiklikler
Bölgesel evlat edinme ajansları İngiltere'de çoğu bağımsız yerel yönetim ekibinin yerini aldı; aday bulma ve eşleştirme birkaç belediye arasında birleştirildi. Ülkeler arası evlat edinme yılda birkaç düzine dosyaya düştü.
Nereye başvurulur
- Bölgenizdeki yerel yönetim evlat edinme servisi.
- Ofsted'e ya da İskoçya'da Care Inspectorate'e kayıtlı gönüllü evlat edinme ajansları.
- Adoption UK — karar öncesi ve sonrası destek.
- CoramBAAF — rehberlik ve araştırma.
- Intercountry Adoption Centre ve Department for Education ülkeler arası evlat edinme ekibi.
Bilmekte fayda var
Birleşik Krallık'ta evlat edinme neredeyse her zaman koruma sisteminden, bir yaşından büyük, çoğu zaman kardeşli ve ihmal geçmişli bir çocuk demektir. Yalnızca sağlıklı bir yenidoğan bekleyen adaylar yıllarca bekler ya da hiç eşleştirilmez; ajanslar bunu ilk toplantıda açıkça söyler.
Sık sorulan sorular
Birleşik Krallık'ta bekârlar evlat edinebilir mi?
Evet. 21 yaşından büyük bekâr başvuranlar evlat edinebilir ve onayların önemli bir kısmını oluşturur.
Üst yaş sınırı var mı?
Yasal sınır yok. Ajanslar çocuğu yetişkinliğe kadar yetiştirebilecek olup olmadığınıza bakar; bu yüzden daha yaşlı adaylar daha çok büyük çocuklarla eşleştirilir.
Onay ne kadar sürer?
İki aşamalı süreç resmî başvurudan panele yaklaşık altı ay sürecek biçimde tasarlanmıştır; eşleştirme birkaç ay ile bir yıl daha alır.
Special guardianship order nedir?
Bakıcıya, öz ebeveynlerle yasal ilişkiyi sona erdirmeden çocuk 18 olana dek ebeveyn sorumluluğu verir. Anneanne-babaanne ve diğer akrabalar için — Birleşik Krallık'ta torununu büyüten Türk büyükanneler dahil — olağan yoldur.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- GOV.UK — child adoption — evlat edinme aşamaları, kimler evlat edinebilir, ülkeler arası evlat edinme
- legislation.gov.uk — yasaların kabul edilmiş ve güncellenmiş metinleri
- Adoption UK — evlat edinen ailelere destek
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.