Ramy prawne
Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO) stosuje się bezpośrednio; ustawa z 30 lipca 2018 roku reguluje wyjątki (dane karne, dziennikarstwo, badania, wiek zgody dziecka 13 lat). Ustawa o kamerach z 21 marca 2007 roku wymaga zgłoszenia kamer policji i piktogramów; ustawa o rejestrze narodowym reguluje numer NISS. Urząd Ochrony Danych (Autorité de protection des données / Gegevensbeschermingsautoriteit) nakłada kary.
Belgijska ustawa ustaliła wiek zgody cyfrowej dziecka na 13 lat (Polska: 16). Numer rejestru narodowego (NISS, na eID) jest chroniony: jego użycie wymaga zezwolenia, choć w praktyce żądają go liczne instytucje.
W parze: czytanie telefonu partnera, śledzenie geolokalizacją czy nagrywanie rozmów bez zgody podlega RODO tylko poza użytkiem ściśle osobistym, ale kodeks karny (art. 314bis — podsłuch, art. 145 ustawy telekomunikacyjnej) i prawo cywilne (art. 22 konstytucji — prywatność) mają zastosowanie; upublicznienie zdjęć intymnych bez zgody jest odrębnym przestępstwem od 2016 roku (do 5 lat, ustawa z 2020 roku).
Polak w Belgii ma wybór organu: skarga do APD (po francusku, niderlandzku, niemiecku lub angielsku) albo do polskiego UODO, który przekaże ją belgijskiemu w mechanizmie współpracy RODO. Wobec belgijskiego pracodawcy lub banku szybciej działa APD; wobec polskiej firmy (bank, operator) — UODO.
Najważniejsze punkty
| Organ | APD/GBA — Autorité de protection des données |
|---|---|
| Wiek zgody dziecka | 13 lat (Polska: 16) |
| Kamery | Zgłoszenie policji, piktogram; zakaz kamer ukrytych; nagrania 1 miesiąc |
| Numer rejestru narodowego | Użycie wymaga zezwolenia; nie podawać bez potrzeby |
| Zdjęcia intymne | Rozpowszechnianie bez zgody: do 5 lat pozbawienia wolności |
| Podsłuch | Art. 314bis kodeksu karnego: nagrywanie rozmów, w których się nie uczestniczy, karalne |
| Kary | Do 20 mln euro lub 4 % obrotu; APD ukarało m.in. IAB Europe (250 000 euro) |
| Skarga z Polski | APD lub UODO — mechanizm współpracy RODO |
W praktyce
- Żądać dostępu, sprostowania lub usunięcia danych pisemnie u administratora (miesiąc na odpowiedź).
- Skarga do APD (formularz online) lub mediacja; APD może nałożyć karę i nakazać usunięcie.
- Zdjęcia intymne w sieci: zawiadomienie w policji, zgłoszenie na Institut pour l'égalité des femmes et des hommes (IEFH), który może żądać usunięcia w ciągu 6 godzin od platform.
- Śledzenie przez partnera: zmienić hasła, sprawdzić urządzenia (stalkerware), zawiadomienie w policji — belgijskie prawo karze stalking (art. 442bis) i podsłuch.
- Polak wobec polskiej firmy: skarga do UODO (po polsku), także z Belgii; wobec belgijskiej — do APD.
- Nie podawać numeru rejestru narodowego (NISS) ani kopii eID poza sytuacjami przewidzianymi ustawą.
Koszt i refundacja
Skarga do APD bezpłatna; postępowanie cywilne o odszkodowanie płatne (adwokat, koszty sądowe, „pro deo” według dochodów).
Ostatnie zmiany
Reforma APD w 2024 roku (nowa struktura, więcej środków); ustawa z 2020 roku zaostrzyła kary za rozpowszechnianie zdjęć intymnych i dała IEFH prawo żądania usunięcia; belgijskie wdrożenie Data Act i AI Act w toku.
Gdzie się zwrócić
- APD/GBA — autoriteprotectiondonnees.be.
- Institut pour l'égalité des femmes et des hommes — zdjęcia intymne, przemoc cyfrowa.
- Policja — stalking, podsłuch, zdjęcia intymne.
- UODO (Warszawa) — skargi wobec polskich administratorów.
- Child Focus — dzieci i internet.
Warto wiedzieć
Numer rejestru narodowego (na belgijskiej eID) jest chroniony ustawą — nie podawać go pracodawcom pośrednim, agencjom ani „pośrednikom” w zasiłkach; kopia eID przesłana e-mailem umożliwia kredyty na wasze nazwisko. Wobec kamer w mieszkaniu: partner nie może filmować wspólnego mieszkania bez wiedzy drugiego.
Najczęstsze pytania
Do kogo złożyć skargę na naruszenie danych w Belgii?
Do Urzędu Ochrony Danych (APD/GBA) przez formularz online, w jednym z trzech języków krajowych lub po angielsku; Polak może też złożyć skargę do UODO po polsku, który przekaże ją belgijskiemu organowi w mechanizmie współpracy RODO — wolniej, ale bez bariery językowej.
Co grozi za rozpowszechnianie zdjęć intymnych?
Do 5 lat pozbawienia wolności (art. 371/1 kodeksu karnego); Institut pour l'égalité des femmes et des hommes może żądać od platform usunięcia w 6 godzin. Zawiadomienie w policji, zrzuty ekranu jako dowód.
Czy mogę nagrywać rozmowy z partnerem?
Rozmowę, w której uczestniczysz, możesz nagrać (kasacja 2001), ale jej upublicznienie może naruszać prywatność; nagrywanie rozmów, w których nie uczestniczysz, jest przestępstwem (art. 314bis). Śledzenie GPS lub aplikacją bez zgody to stalking (art. 442bis).
Źródła i linki urzędowe
- Autorité de protection des données — belgijski organ ochrony danych: skargi, wytyczne
- Moniteur belge — loi du 30 juillet 2018 — ustawa wykonawcza do RODO
- Institut pour l'égalité des femmes et des hommes — zdjęcia intymne, przemoc cyfrowa
- UODO — polski organ — skargi po polsku, współpraca z APD
Sprawdzone linki do źródeł urzędowych lub referencyjnych. Otwierają się w nowej karcie.